Halloween: Εγκληματικές ιστορίες και εγκληματικοί μύθοι

της Αγγελικής Καρδαρά. 

Η νύχτα της 31ης Οκτωβρίου είναι διαφορετική από τις υπόλοιπες…

Τα παιδιά σε Καναδά, ΗΠΑ αλλά και ευρωπαϊκές χώρες, μεταμφιέζονται -συνήθως προτιμούν τρομακτικά κοστούμια και μάσκες- και επισκέπτονται τα γειτονικά τους σπίτια, ρωτώντας τους ενοίκους “Trick or treat?”. Δηλαδή «φάρσα ή κέρασμα»; Οι ένοικοι δίνουν στα παιδιά γλυκά, τα οποία εκείνα συγκεντρώνουν σε μεγάλες σακούλες, κάνοντας ένα «γερό απόθεμα» για όλη τη χρονιά.

Το Halloween όμως, πέρα από γιορτή χαράς, συνδέεται και με εγκληματικές ιστορίες αλλά και εγκληματικούς μύθους. Όχι τυχαία θα έλεγα, καθώς η γιορτή είχε έντονο μυστικιστικό χαρακτήρα και συνδεόταν με την υπερφυσική δραστηριότητα, τη μαγεία, φαντάσματα και φάρσες, σε αντίθεση με τη σημερινή εποχή, όπου η γιορτή επικεντρώνεται στη διασκέδαση, τα κεράσματα αλλά και τις καλλιτεχνικές δραστηριότητες. Σύμφωνα με κάποιες παραδόσεις, μάλιστα, κατά την ημέρα αυτή μπορούσε να επιτευχθεί επαφή με τον κόσμο των πνευμάτων και γι’ αυτό οποιαδήποτε δραστηριότητα σχετιζόταν με το στοιχείο του υπερφυσικού και της μαγείας ήταν στο «απόγειο» της.

Οι ρίζες του Halloween ανάγονται σε παλιές ευρωπαϊκές παραδόσεις και πιο συγκεκριμένα στην αρχαία κελτική γιορτή Samhain, κατά τη διάρκεια της οποίας οι άνθρωποι άναβαν φωτιές και φορούσαν κοστούμια για να αποκρούσουν τα φαντάσματα. Το Halloween σηματοδοτούσε το τέλος του καλοκαιριού και της συγκομιδής και την αρχή του σκοτεινού, κρύου χειμώνα, μια εποχή του χρόνου που σχετιζόταν με τον ανθρώπινο θάνατο. Αρχικά η γιορτή ήταν γνωστή ως “All Eve Hallows” (βράδυ πριν από την ημέρα των Αγίων Πάντων) και αργότερα πήρε την ονομασία Halloween  Με την πάροδο του χρόνου, το Halloween εξελίχθηκε σε μια μέρα χαράς και δραστηριοτήτων. Τα σπίτια φωτίζονται με τα φαναράκια που είναι φτιαγμένα από πραγματικές κολοκύθες, πάνω στις οποίες χαράσσονται ανθρώπινα χαρακτηριστικά, κατά κανόνα τρομακτικά, όπως άλλωστε απαιτεί η συγκεκριμένη γιορτή.  Να σημειώσω εδώ ότι το έθιμο της κολοκύθας έχει τις ρίζες σε έναν παλιό Ιρλανδικό μύθο. Τον μύθο του τσιγκούνη Τζακ που αιχμαλώτισε τον διάβολο. Έτσι λοιπόν τα φαναράκια είχαν σκοπό να κρατάνε μακριά τα κακά τα πνεύματα και κυρίως το πνεύμα του Τζακ.

Αρχικά, ο εορτασμός του Halloween ήταν εξαιρετικά περιορισμένος εξαιτίας των αυστηρών προτεσταντικών πεποιθήσεων. Σταδιακά, καθώς τα έθιμα των διαφορετικών ευρωπαϊκών εθνοτικών ομάδων διαδίδονταν, άρχισε να εμφανίζεται μια αμερικανική εκδοχή του Halloween. Οι πρώτοι εορτασμοί περιλάμβαναν «πάρτι παιχνιδιού» και δημόσιες εκδηλώσεις για τη συγκομιδή, όπου οι γείτονες μοιράζονταν ιστορίες για τους νεκρούς, τραγουδούσαν και χόρευαν.

Επηρεασμένοι από τις ιρλανδικές και τις αγγλικές παραδόσεις, οι Αμερικανοί άρχισαν να ντύνονται με κοστούμια και να πηγαίνουν από σπίτι σε σπίτι ζητώντας φαγητό ή χρήματα, μια πρακτική που τελικά έγινε η παράδοση που επικρατεί σήμερα του “Trick or treat?”. Οι νεαρές γυναίκες πίστευαν ότι στη διάρκεια του Halloween, κάνοντας κόλπα με νήματα, μήλα ή καθρέφτες, θα τους αποκαλυφθεί το όνομα του μελλοντικού της συζύγου. Στα τέλη του 18ου αιώνα όμως υπήρξε μια κίνηση στην Αμερική να επικεντρωθεί το ενδιαφέρον στη χαρά της γιορτής, δηλαδή στις κοινοτικές συγκεντρώσεις, τα κεράσματα και όχι σε φαντάσματα, φάρσες και μαγεία. Στις αρχές του αιώνα, τα πάρτι τόσο για παιδιά όσο και για ενήλικες έγιναν ο πιο συνηθισμένος τρόπος εορτασμού της ημέρας. Η γιορτή επικεντρώθηκε σε παιχνίδια, εορταστικά κοστούμια, φαγητά της εποχής και βέβαια λαχταριστά γλυκά (*1).

Είναι σαφές ότι από αυτό τον έντονα μυστικιστικό χαρακτήρα, πηγάζουν οι ιστορίες τρόμου που σχετίζονται με το Halloween. Μάγισσες, αποκεφαλισμοί, απαγωγές παιδιών, εγκληματικές φυσιογνωμίες με πριόνια και αλυσοπρίονα που κυνηγάνε μαθητές και φοιτητές, είναι χαρακτηριστικές εικόνες σε ταινίες τρόμου/horror movies που όλοι μας έχουμε παρακολουθήσει, κυρίως ως έφηβοι. Άλλες από αυτές μας έχουν προκαλέσει τρόμο και άλλες μας έχουν κάνει να γελάσουμε, καθώς διακωμωδούν καταστάσεις. Ταυτόχρονα, το Halloween σχετίζεται με εγκληματικούς μύθους που επίσης προκαλούν μια διάχυτη ανησυχία.

Από την έρευνα καταγράφονται εγκληματικές ενέργειες που έχουν λάβει χώρα αυτήν τη μέρα και έχουν απασχολήσει τα διεθνή ΜΜΕ. Στο άρθρο του Mike Rothschild με τίτλοThe Most Horrible Crimes Committed on Halloween (*2) μπορείτε να διαβάσετε για εγκληματικές ενέργειες που διαπράχθηκαν στη γιορτή του Halloween. Σε μια προσπάθεια να εξηγηθεί αυτό το γεγονός (πέρα ασφαλώς από το τυχαίο) θα μπορούσαμε να επισημάνουμε ότι ένα άτομο δύναται να εκμεταλλευτεί τις ιδιαίτερες συνθήκες της ημέρας, προκειμένου να διαπράξει την εγκληματική του ενέργεια. Ακόμη δεν μπορεί να αποκλείσουμε το ότι μια ήδη διαταραγμένη προσωπικότητα δύναται να επηρεαστεί από το μυστικιστικό στοιχείο που, έστω ως «απόηχος» σήμερα, περιβάλλει τη συγκεκριμένη μέρα.

The Candy Man/ Ο δηλητηριαστής με τις καραμέλες και The Man Who Killed Halloween/Ο άνθρωπος που σκότωσε τις Απόκριες, όπως έγινε γνωστός από τα media ο Ronald Clark OBryan (October 19, 1944 – March 31, 1984), αποτελεί μια εγκληματική μορφή που προέβη σε μια αποτρόπαια πράξη τη νύχτα του Halloween το έτος 1974. Πρόκειται για μια υπόθεση που θα μπορούσε να αποτελέσει την πλοκή ταινίας τρόμου, αλλά δυστυχώς είναι αληθινή. Ανήκει στις περιπτώσεις εκείνες, όπου η ζωή ξεπερνά τη φαντασία και μας αποκαλύπτει πολλά για την ψυχοσύνθεση ενός ατόμου.

Όπως διαβάζουμε για την υπόθεση, τη συγκεκριμένη βροχερή νύχτα, σε μια μικρή πόλη στο Τέξας, ο 30χρονος Ronald Clark O’Bryan, οπτικός στο επάγγελμα, γιόρταζε με τους υπόλοιπους γείτονες το Halloween. Είχε βγει έξω και παρακολουθούσε τα παιδιά του -τον οκτάχρονο γιο του, Timothy και την  πεντάχρονη κόρη του- που χτυπούσαν τις πόρτες των σπιτιών για να συγκεντρώσουν κεράσματα. Μαζί τους ήταν ένας γείτονας με τον μικρό του γιο. Σε ένα από τα σπίτια που προσέγγισε η ομάδα όλα τα φώτα ήταν σβηστά, αλλά τα παιδιά χτύπησαν την πόρτα. Κανείς όμως δεν απάντησε. Ανυπόμονα τα παιδιά έφυγαν για να βρούνε άλλο σπίτι. Σε εκείνο το σημείο βρήκε ευκαιρία ο Ronald και δήλωσε ότι δεν θα συνεχίσει την πορεία μαζί τους και έτσι έμεινε μόνος του. Ο άλλος πατέρας ακολούθησε τα παιδιά.

Λίγο αργότερα η παρέα ξανασυναντήθηκε. Ο Ronald ήταν ενθουσιασμένος και είπε στα παιδιά ότι είχε κάποια πολύ καλά νέα. Τα ενημέρωσε ότι κατάφερε να φτιάξει ο ίδιος μια χούφτα 21-ιντσών Pixy Stix, δηλαδή σωληνάρια που περιείχαν καραμέλα σε σκόνη. Τα παιδιά παρέδωσαν τα γλυκά και αργά το βράδυ επέστρεψαν στο σπίτι. Ο Timothy πήρε από τον πατέρα του την άδεια να φάει ένα γλυκό πριν πέσει για ύπνο και διάλεξε ένα Pixy Stix. Η γεύση της καραμέλας ωστόσο ήταν πικρή, γι’ αυτό παραπονέθηκε στον πατέρα του. Ο πατέρας του του έδωσε αμέσως ένα ποτήρι Kool-Aid για να ξεπλύνει το στόμα του. Σε λιγότερο από μια ώρα το αγόρι είχε πεθάνει.

Σύμφωνα με το  ιατροδικαστικό πόρισμα, το αγόρι είχε καταναλώσει κυανιούχο νάτριο σε ποσότητα αρκετή για να σκοτώσει δύο ανθρώπους. Οι έρευνες αργότερα έδειξαν ότι τα πρώτα σωληνάρια του Pixy Stix είχαν γεμίσει με το δηλητήριο. Ευτυχώς, οι αστυνομικοί κατόρθωσαν να ανακτήσουν τα υπόλοιπα γλυκά από τα άλλα παιδιά, προτού κάποιο από αυτά το δοκιμάσει. Το γεγονός ότι ο πατέρας είχε χρησιμοποιήσει συρραπτικά για να σφραγίσει το Pixy Stix είχε ως αποτέλεσμα να μην μπορούν να ανοιχτούν εύκολα από τα παιδιά. Αυτό έσωσε τη ζωή ενός άλλου αγοριού εκείνη τη νύχτα. Το βρήκαν στο κρεβάτι με το γλυκό στο χέρι του, αλλά δεν είχε καταφέρει να το ανοίξει.

Στην πορεία των ερευνών αποκαλύφθηκε ότι ο Ronald είχε πάρει πρόσφατα ασφαλιστήρια συμβόλαια ζωής και στα δύο παιδιά του – 10.000 δολάρια για κάθε παιδί τον Ιανουάριο εκείνου του έτους, και στη συνέχεια άλλα 20.000 δολάρια κάθε μήνα, πριν από τη γιορτή του Halloween. Οι ανακριτές γνώριζαν ήδη ότι ο Ronald είχε χρέη ύψους άνω των 100.000 δολαρίων, οπότε όταν ανακάλυψαν ότι είχε καλέσει τους ασφαλιστές να τους ρωτήσει για την πληρωμή, στις 9 η  ώρα το πρωί μετά το θάνατο του γιου του, ήταν σαφές ότι μπορούσε να σταθεί το κατηγορητήριο εις βάρος του. Αν και ο ίδιος δήλωνε αθώος και δεν ήταν εύκολο να αποδειχθεί ότι είχε αγοράσει το κυανιούχο νάτριο και το είχε βάλει στα σωληνάρια με τις καραμέλες, η δικαστική ετυμηγορία στις 3 Ιουνίου του 1975 τον καταδίκαζε σε θάνατο, με ηλεκτρική καρέκλα. Ο Ronald βέβαια εξάντλησε όλες τις δυνατότητες που του έδινε ο νόμος και άσκησε τις εφέσεις του, με αποτέλεσμα να περάσει μια ολόκληρη δεκαετία μέχρι να εκτελεστεί η ποινή του.

Τελικά, στις 31 Μαρτίου του 1984, ο Ronald Clark O’Bryan εκτελέστηκε για το έγκλημά του. Η ζωή του τελείωσε με μια θανατηφόρα ένεση και όχι με ηλεκτρική καρέκλα, όπως πρωτόδικα είχε αποφασιστεί. Έξω από το Penitentiary State of Texas στο Χάντσβιλ, είχε συγκεντρωθεί πλήθος περίπου 300 ατόμων, φωνάζοντας “Trick or treat” και ρίχνοντας καραμέλες σε άτομα που διαδήλωναν κατά της θανατικής ποινής. (*3)

Πρόκειται για μια υπόθεση εγκληματολογικού ενδιαφέροντος με πολύ ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που κινούν το ενδιαφέρον σε ερευνητικό και ψυχιατρικό επίπεδο, καθώς δράστης ήταν ο πατέρας και θύμα ο ανήλικος γιος του, ενώ θα μπορούσαν να υπάρξουν και άλλα ανήλικα θύματα εάν τελικά έτρωγαν το δηλητηριασμένο γλυκό. Ένα δεύτερο στοιχείο που προκαλεί το ερευνητικό ενδιαφέρον είναι ότι η μέθοδος της δηλητηρίασης, ως μέθοδος εγκληματικής δράσης, λαμβάνει έντονα συμβολικές διαστάσεις, τις οποίες έχουμε αναλύσει στο postmodern εδώ . Να υπενθυμίσω μόνο στο σημείο αυτό ότι διεθνώς η έρευνα δείχνει ότι πρόκειται για μια ασυνήθιστη μέθοδο εγκληματικής δράσης, δεδομένου ότι το άτομο που την χρησιμοποιεί πρέπει να έχει πρόσβαση σε δηλητήρια ή ανάλογες ουσίες και ότι συνήθως η συγκεκριμένη μέθοδος χρησιμοποιείται από γυναίκες που επιλέγουν ένα πιο «ασφαλές» μέσο για την τέλεση της πράξης τους, λόγω της έλλειψης μυϊκής δύναμης. Όσον αφορά το κίνητρο εγκληματικής δράσης στην συγκεκριμένη υπόθεση ήταν οικονομικό, όπως αποδείχθηκε, ενώ σχετικά με το προφίλ του πατέρα, διαβάζουμε στο άρθρο του Michael Segalov, ότι επεδίωκε να είναι το κέντρο της προσοχής και έδειχνε ακόμα και να απολαμβάνει τη διαδικασία της δίκης.

Να αναφέρω, κλείνοντας, ότι το 2000 ένας άντρας στη Μινεάπολη κατηγορήθηκε για την τοποθέτηση βελόνων σε πολύ γνωστή μάρκα σοκολάτας, την οποία πρόσφερε ως κέρασμα σε παιδιά στη διάρκεια του Halloween, αλλά το μόνο του θύμα ήταν ένας έφηβος που ανέφερε ότι   αισθάνθηκε ένα ελαφρύ τσίμπημα από το κρυμμένο στη σοκολάτα αιχμηρό αντικείμενο. Επομένως,  μετά την υπόθεση του “Candy Man” δεν υπήρξε ευτυχώς άλλη παρόμοια υπόθεση παιδιών που δηλητηριάστηκαν με γλυκά κεράσματα/treats του Halloween.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ – ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

1.Οι πληροφορίες αντλούνται από τις ιστοσελίδες:
 www.history.com και el.wikipedia.org

2.www.ranker.com

3.Τα στοιχεία αντλούνται από το άρθρο του Michael Segalov με τίτλο The True Story of the Notorious Trick-or-Treat Murderer: How every parent’s worst nightmare unfolded in a small Texas town in 1974 που αντλείται στις 31-10-2016 από την ιστοσελίδα www.vice.com.

The following two tabs change content below.
Η Αγγελική Καρδαρά είναι Δρ Τμήματος ΕΜΜΕ - Φιλόλογος. Συνεργάζεται με το Πανεπιστήμιο Αθηνών στο πλαίσιο των elearning προγραμμάτων, έχοντας αναλάβει (συγγραφή και εκπαίδευση) τα εκπαιδευτικά προγράμματα «ΜΜΕ και Εγκληματικότητα: το έγκλημα ως είδηση και ως μήνυμα» και «Αστυνομικό και Δικαστικό Ρεπορτάζ» (Ακαδημαϊκός Υπεύθυνος: Καθηγητής Γιάννης Πανούσης). Συνεργάζεται επίσης με το Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος (ΚΕ.Μ.Ε.), όπου είναι εισηγήτρια σεμιναριακών μαθημάτων με θεματική «Το Έγκλημα στο Αστυνομικό και Δικαστικό ρεπορτάζ». Δίδαξε δημοσιογραφία στο Κολλέγιο Επαγγελματικής Δημοσιογραφίας (CPJ Athens/University of Wolverhampton) στο προπτυχιακό και μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών. Από το 2013 έως το 2016 έδινε διαλέξεις στο Τμήμα ΕΜΜΕ του Παν/μίου Αθηνών, με αντικείμενο "Εγκληματολογία & ΜΜΕ". Ασχολείται με την εγκληματολογική έρευνα και τη συγγραφή.

Comments

comments

Related Posts

Recent Posts