Καταπολέμηση του σεξισμού και των διακρίσεων σε θέματα ταυτότητας φύλου

της Αγγελικής Καρδαρά. 

Η φοιτήτρια Κοινωνιολογίας Παντείου Πανεπιστημίου, εκπαιδευόμενή μας στο Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος και μέλος της 11μελούς επιστημονικής ομάδας, στην οποία είμαι Επιβλέπουσα, για τη διεξαγωγή της επαναληπτικής έρευνας «Φυλακή και Γλώσσα στα καταστήματα κράτησης της σύγχρονης εποχής», κ.Βασιλική Σταθοπούλου παρακολούθησε την πολύ ενδιαφέρουσα ημερίδα που διοργάνωσε το Κέντρο Ερευνών για Θέματα Ισότητας (Κ.Ε.Θ.Ι.) στις 5 Ιουλίου του 2018 και μέσα από το ολοκληρωμένο ρεπορτάζ της μας ενημερώνει για όσα ειπώθηκαν στην ημερίδα σχετικά με την καταπολέμηση του σεξισμού και των διακρίσεων σε θέματα ταυτότητας φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού.

Πρόκειται αναμφίβολα για ένα πολύ σοβαρό και πολυσύνθετο ζήτημα, στο οποίο καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν τα ΜΜΕ, γι’ αυτό δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στον «λόγο των ΜΜΕ» και στα μηνύματα που περνούν στο ευρύ κοινό. Όπως μάλιστα τόνισε η Πρόεδρος του Δ.Σ. του Κέντρου Ερευνών για Θέματα Ισότητας, κ. Ειρήνη-Ελένη Αγαθοπούλου, στο πλαίσιο των δηλώσεών της στην κ. Σταθοπούλου «όσον αφορά τα ΜΜΕ νομίζω η νέα γενιά, επειδή έχει πιο πολλά βιώματα από τέτοιου είδους δράσεις και περισσότερες εμπειρίες, μπορεί πραγματικά να παίξει καθοριστικό ρόλο χρησιμοποιώντας και μια άλλη γλώσσα στη δουλειά της, στα ΜΜΕ δηλαδή, αλλά και γενικότερα τα πρότυπα τα όποια προβάλλει να είναι διαφορετικά. Βασιζόμαστε στη νέα γενιά, γιατί νομίζουμε ότι μπορεί να αλλάξει ένα κατεστημένο που μέχρι σήμερα ισχύει στον χώρο των ΜΜΕ με παλιές αντιλήψεις, ιδέες και νοοτροπίες».

Κρίνω πολύ σημαντική την παραπάνω δήλωση, γιατί οι δημοσιογράφοι της νέας εποχής δημοσιογραφίας/new media age, επιμορφώνονται, ενημερώνονται, επομένως οφείλουν σε ένα πρώτο επίπεδο να γνωρίζουν και σε ένα δεύτερο αλλά εξίσου σημαντικό επίπεδο να αξιοποιούν στα ρεπορτάζ και τις δημοσιογραφικές τους έρευνες τα πορίσματα επιστημονικών μελετών σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Ο δικός μας ρόλος, άλλωστε, ως διδάσκοντες σε νέα παιδιά δημοσιογραφία είναι να τους ενημερώνουμε για τα νέα δεδομένα και τις εξελίξεις στον χώρο της επιστημονικής έρευνας και να τους δείξουμε το πώς θα τα αξιοποιήσουν στο ρεπορτάζ τους, με στόχο την ενημέρωση του κοινού. Ευχαριστώ θερμά την εκπαιδευόμενή μας, κ. Σταθοπούλου για το εξαιρετικό ρεπορτάζ της. Το postmodern και η στήλη «Έγκλημα και Media» δίνουν τον λόγο σε νέους επιστήμονες που έχουν να καταθέσουν σημαντικά και ενδιαφέροντα και να περάσουν τα δικά τους κοινωνικά μηνύματα.

Γράφει η Βασιλική Σταθοπούλου

Το Κέντρο Ερευνών για Θέματα Ισότητας (Κ.Ε.Θ.Ι.) διοργάνωσε την Πέμπτη 5/7/2018 μια επιστημονική ημερίδα ενημέρωσης για την πρόληψη και την  καταπολέμηση του σεξισμού και των διακρίσεων σε θέματα ταυτότητας φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού. Να αναφέρουμε στο σημείο αυτό ότι το ΚΕΘΙ είναι ένας φορέας που ασχολείται με την προάσπιση της ισότητας των φύλων σε κοινωνικό, πολιτικό, πολιτισμικό και οικονομικό πεδίο αλλά και με την εξάλειψη κάθε είδους έμφυλης διάκρισης και ανισότητας. Επιπλέον έχει διεξάγει έρευνες σε πανελλαδικό επίπεδο και έχει αναδείξει ιδιαιτέρως σημαντικά επιστημονικά ευρήματα όσο αφορά την ενδοοικογενειακή βία κατά των γυναικών, την αντίληψη των ανδρών-πατέρων για τους έμφυλους ρόλους στην οικογενειακή και επαγγελματική ζωή, τη συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική καθώς και την γυναικεία μετανάστευση στην Ελλάδα.

Όπως ανέφερε στην ομιλία της η Πρόεδρος του Δ.Σ., κ. Ειρήνη-Ελένη Αγαθοπούλου, σκοπός του ΚΕΘΙ τα τελευταία δύο χρόνια ήταν η καταγραφή όλων των φορέων και συλλογικοτήτων της Ελλάδας που ασχολούνται στο πεδίο της έρευνας όσο αφορά τις διακρίσεις ταυτότητας φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού,  ώστε να είναι ορατοί στις δομές του κράτους η διεύρυνση και η συλλογή ποιοτικών δεδομένων σχετικά με στερεότυπες αντιλήψεις και στάσεις αλλά και η ανάπτυξη υλικού ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης για την υποστήριξη ατόμων που υφίστανται σχετικές διακρίσεις. Με αυτό τον τρόπο ο φορέας έγινε κοινωνός με τις εμπειρίες που απέκτησε για τους άλλους φορείς, ενώ παράλληλα επιδίωξή της είναι μια κοινωνία με λιγότερες διακρίσεις σε όλα τα επίπεδα ζωής.

Αξίζει να επισημανθεί πως στην εκδήλωση παρευρέθηκε η κ. Φωτεινή Κούβελα, Γενική Γραμματέας Ισότητας των Φύλων, η οποία τόνισε πως κύριο μέλημα της αποτελεί η ενσωμάτωση της έμφυλης διάστασης ως αυτοτελή γνωστικό αντικείμενο της παιδείας σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης. Το ενθαρρυντικό σε αυτή την προσπάθεια είναι η αποδοχή της συγκεκριμένης πρότασης από το Υπουργείο Παιδείας και η εφαρμογή της στο Γυμνάσιο. Έτσι, η κ. Κούβελα πρόσθεσε πως μέσω της παιδείας θα υπάρχει παρέμβαση στην πάταξη του σεξισμού, της τρανσοφοβίας και της διαφορετικής έκφρασης ταυτότητας φύλου ως στερεότυπο. Επιπλέον, το κράτος έχει με την σειρά του συμβάλλει στην προάσπιση της ισότητας των φύλων κι αυτό αποδεικνύεται με την υπογραφή της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης αλλά και με τη νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου. Επιπροσθέτως, από την πλευρά του κ. Ελευθέριου Κρέτσου, Γενικού Γραμματέα Ενημέρωσης και Επικοινωνίας αναδεικνύεται η ανάγκη εντατικοποίησης για προστασία, στο θέμα των διακρίσεων, του κάθε πολίτη ξεχωριστά και ολόκληρης της κοινωνίας.

Μπαίνοντας στο κομμάτι της παρουσίασης του έργου, η Υπεύθυνη κ. Θεοφανία Παπαδοπούλου μίλησε για την συνεργασία του Κ.Ε.Θ.Ι. με τη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης και Επικοινωνίας,  η οποίο ξεκίνησε με την υπογραφή μνημονίου συνεργασίας τον Φεβρουάριο του 2018 ώστε να υλοποιηθούν οι ακόλουθοι στόχοι: η προάσπιση της ισότητας των φύλων και η άρση των έμφυλων στερεοτύπων, η υποστήριξη στην άντληση των δεδομένων της έρευνας και πώς αυτά αναπαράγονται από τα ΜΜΕ καθώς και η πρόληψη- καταπολέμηση των σεξουαλικών αντιλήψεων και πρακτικών βάσει ταυτότητας φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού. Όλα αυτά οδήγησαν στη σύσταση Συμβουλευτικής Επιτροπής με στόχο τη διασφάλιση της διεπιστημονικής προσέγγισης του έργου αλλά και την ενημέρωση ανά στάδιο υλοποίησης του έργου.

Οι δράσεις του έργου σχετικά με την διεύρυνση της στάσης των ΜΜΕ σε ζητήματα σεξισμού και έμφυλων διακρίσεων του Κ.Ε.Θ.Ι. και της Γ.Γ.Ε.Ε. αφορούν την εκπόνηση έρευνας για τη διεύρυνση και καταγραφή του ρόλου των ΜΜΕ -έντυπων και ηλεκτρονικών- ως προς την αναπαραγωγή ή/ και την εξάλειψη έμφυλων στερεοτύπων, σεξιστικών αντιλήψεων και συμπεριφορών, την ανάπτυξη υλικού ευαισθητοποίησης για επαγγελματίες στο χώρο των ΜΜΕ για την ανάδειξη καλών πρακτικών με τις οποίες θα μπορούσαν να αποτρέψουν την αναπαραγωγή των σχετικών διακρίσεων και να λειτουργήσουν θετικά στην ενίσχυση της ισότητας και τέλος την καταγραφή προτάσεων για τον σχεδιασμό και την προώθηση θεσμικών παρεμβάσεων. Με το θέμα της ευαισθητοποίησης ασχολήθηκε η κ. Ελένη Κατωπόδη, Υπεύθυνη Δικτύωσης και Επικοινωνίας Έργου η οποία διοργάνωσε πέντε σεμινάρια με τίτλο «Προώθηση της ισότητας των φύλων, καταπολέμηση του σεξισμού και των έμφυλων διακρίσεων στο χώρο των ΜΜΕ», με στόχο της κινητοποίηση δημοσιογράφων για βελτίωση της γλώσσας ώστε να μη λειτουργεί περιθωριοποιητικά.

Η Επιστημονική Συντονίστρια του Έργου κ. Ναυσικά Μοσχοβάκου κατέγραψε 105 φορείς εκ των οποίων 41 απέστειλαν έντυπα χαρτογράφησης, χώρισε σε κατηγορίες τους φορείς και δημιούργησε λίστες πληροφόρησης μέσω περιοδικών. Αναφέρθηκε ακόμα στις ομάδες εστιασμένης συζήτησης όπου συμμετείχαν 26 άτομα από 16 διαφορετικούς φορείς ενώ παράλληλα έκανε λόγο για τις προτάσεις από την έρευνα.

Συμπληρωματικά στην εκδήλωση παρουσιάστηκαν στατιστικά δεδομένα της κ. Βικτώριας Γκρεμότση από άρθρα που αφορούν γυναίκες κατά την πολιτικοποίησή τους, γυναίκες-συζύγους πολιτικών και καταξιωμένες γυναίκες εστιάζοντας στο πότε προβλήθηκαν από τα ΜΜΕ και πώς αυτό αλλάζει ανάλογα με την εξυπηρέτηση διάφορων σκοπών. Λόγος επί του θέματος των διακρίσεων δόθηκε επίσης στο Σωματείο Υποστήριξης των Διεμφυλικών, στην οργάνωση Proud Seniors, στις οργανώσεις Θετική Φωνή και Οικογένειες Ουράνιο Τόξο, στην Υπεύθυνη του Έργου της Γραμμής Ψυχολογικής Στήριξης 11528- ΔΙΠΛΑ ΣΟΥ, στην Υπεύθυνη Θεσμικών Διεκδικήσεων στην Colour Youth-Κοινότητα LGBTQ Νέων Αθήνας, στην οργάνωση Πολύχρωμο Σχολείο, στην Ψυχολόγο και συντονίστρια της Ομάδας Υπερήφανοι Γονείς, στην Ειδική Επιστήμονα-Νομικό του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης, στην Προϊσταμένη του Τμήματος Μητρώων και Διαφάνειας της ΓΓΕΕ, στην παραγωγό λόγου και ενημερωτικών εκπομπών στο Πρώτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ, στον Αρχισυντάκτη του περιοδικού <<Antivirus>> και στην δημοσιογράφο της εφημερίδας <<Η ΑΥΓΗ>>.

Στην εκδήλωση είχα την τιμή να καταγράψω κάποιες δηλώσεις από την Πρόεδρο του Δ.Σ. κ. Ειρήνη-Ελένη Αγαθοπούλου και την Υπεύθυνη του Έργου κ. Θεοφανία Παπαδοπούλου.

  • Κυρία Αγαθοπούλου, ποιο είναι το μήνυμα που περνάει στην ευρύτερη κοινωνία η σημερινή εκδήλωση;

Στην ουσία η σημερινή εκδήλωση είναι μια εκδήλωση –όπως και όλο το έργο- για την καταπολέμηση του σεξισμού σε θέματα ταυτότητας φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού, δηλαδή για τα άτομα που ανήκουν στην ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα (λεσβίες, ομοφυλόφιλοι κ.λπ.), και επειδή ο δημόσιος λόγος και στα ΜΜΕ αλλά και όλων των πολιτών γενικότερα μπορούμε να πούμε ότι είναι ρατσιστικός και έχει μια μισαλλοδοξία απέναντι σε ομάδες μειοψηφικές της κοινωνίας που μπορεί να έχουν κάποιες ιδιαιτερότητες, αυτή η εκδήλωση προσπαθεί να βάλει τις βάσεις για την καταπολέμηση του σεξισμού στο δημόσιο λόγο, και στα ΜΜΕ αλλά και γενικότερα.

  • Ποιος οφείλει να είναι ο ρόλος της νέας γενιάς εγκληματολόγων στην καταπολέμηση των διακρίσεων και ποιός των ΜΜΕ;

Δεν είμαι η αρμόδια να απαντήσω για τον ρόλο των εγκληματολόγων, αλλά όσον αφορά τα ΜΜΕ νομίζω η νέα γενιά, επειδή έχει πιο πολλά βιώματα από τέτοιου είδους δράσεις και περισσότερες εμπειρίες, μπορεί πραγματικά να παίξει καθοριστικό ρόλο χρησιμοποιώντας και μια άλλη γλώσσα στη δουλειά της, στα ΜΜΕ δηλαδή, αλλά και γενικότερα τα πρότυπα τα όποια προβάλλει να είναι διαφορετικά. Βασιζόμαστε στη νέα γενιά, γιατί νομίζουμε ότι μπορεί να αλλάξει ένα κατεστημένο που μέχρι σήμερα ισχύει στον χώρο των ΜΜΕ με παλιές αντιλήψεις, ιδέες και νοοτροπίες.

  • Μπορείτε να μου πείτε σε ποιο επίπεδο βρίσκεται η χώρα μας συγκριτικά με άλλα κράτη της Ε.Ε. σε σχέση με την διάδοση των σεξιστικών απόψεων;

Περισσότερα στοιχεία υπάρχουν στην έρευνα του ΚΕΘΙ που έχει αναρτηθεί στο site. Σίγουρα στην Ευρώπη υπάρχουν χώρες όπως η Ρωσία και άλλες ανατολικές χώρες όπου εκεί ο σεξισμός, ο ρατσισμός, η μισαλλοδοξία είναι σε πολύ πιο υψηλά επίπεδα απ’ ότι στη χώρα μας, υπάρχουν όμως και χώρες που εδώ και πολλά χρόνια παλεύουν με τα ζητήματα αυτά και έχουν φτάσει σε ένα πάρα πολύ καλό επίπεδο. Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να κάνει βήματα στο κομμάτι αυτό, όμως τα κάνει πολύ επιτυχημένα και σε αυτό συμβάλλει και η νομοθέτηση νόμων που έχουν να κάνουν με εξάλειψη διακρίσεων και για το προσφυγικό και για τα άτομα ΛΟΑΤΚΙ.

  • Κυρία Παπαδοπούλου, ο αντισεξισμός συνδέεται με τον αντιρατσισμό ή εν τέλει μιλούμε για δύο ευδιάκριτα διαφορετικούς όρους;

Υπάρχουν κάποιες διαφοροποιήσεις στους δύο όρους, πάντως η βάση τους είναι κοινή δηλαδή έχουν πολύ συχνά τις ίδιες εκφράσεις βίας, την αναπαραγωγή των ίδιων έμφυλων στερεοτύπων, την περιθωριοποίηση και τον στιγματισμό ατόμων.

  • Τι άλλο τροφοδοτεί εκτός από τα ΜΜΕ τις σεξιστικές αντιλήψεις στην Ελλάδα του 2018;

Είναι χρόνιο πρόβλημα, δεν είναι τωρινό. Χρειάζεται πολλή δουλειά στον χώρο της εκπαίδευσης, πολλή δουλειά στον χώρο της οικογένειας, σε πρωτογενείς και δευτερογενείς ομάδες τυπικές και άτυπες, χρειάζεται τη συνειδητοποίηση του κάθε ατόμου, του άνδρα, της γυναίκας ή άλλου φύλου για να επιφέρει κάποια αποτελέσματα.

The following two tabs change content below.
Η Αγγελική Καρδαρά είναι Δρ Τμήματος ΕΜΜΕ - Φιλόλογος. Συνεργάζεται με το Πανεπιστήμιο Αθηνών στο πλαίσιο των elearning προγραμμάτων, έχοντας αναλάβει (συγγραφή και εκπαίδευση) τα εκπαιδευτικά προγράμματα «ΜΜΕ και Εγκληματικότητα: το έγκλημα ως είδηση και ως μήνυμα» και «Αστυνομικό και Δικαστικό Ρεπορτάζ» (Ακαδημαϊκός Υπεύθυνος: Καθηγητής Γιάννης Πανούσης). Συνεργάζεται επίσης με το Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος (ΚΕ.Μ.Ε.), όπου είναι εισηγήτρια σεμιναριακών μαθημάτων με θεματική «Το Έγκλημα στο Αστυνομικό και Δικαστικό ρεπορτάζ». Δίδαξε δημοσιογραφία στο Κολλέγιο Επαγγελματικής Δημοσιογραφίας (CPJ Athens/University of Wolverhampton) στο προπτυχιακό και μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών. Από το 2013 έως το 2016 έδινε διαλέξεις στο Τμήμα ΕΜΜΕ του Παν/μίου Αθηνών, με αντικείμενο "Εγκληματολογία & ΜΜΕ". Ασχολείται με την εγκληματολογική έρευνα και τη συγγραφή.

Comments

comments

Related Posts

Recent Posts