Ο Μάνος Χαζηδάκις μιλά για την ουσία της τέχνης με μία σύντομη ινδική ιστορία

Αξίζει να σας αφηγηθώ μία σύντομη ινδική ιστορία που αποσαφηνίζει μοναδικά την αληθινή όψη αυτού που αποκαλούμε Τέχνη.

Κάποτε, στα πολύ παλιά, ένας Ινδός και νεαρός πρίγκιπας ερωτεύτηκε μία πανέμορφη Ινδή και νεαρά πριγκίπισσα γειτονικού κρατιδίου. Εμπόδιο δεν υπήρξε κι έτσι ενυμφεύθη την πανέμορφη νεαρή Ινδή πριγκίπισσα ο πρίγκιψ.

Οι χρονικογράφοι εκείνων των καιρών με επιμονή καταγράφουν την ευτυχία του ζεύγους και την επί εικοσιτετραώρου άσκηση του ερωτικού των πάθους. Αλλά εντελώς αιφνίδια, η νεαρή πριγκίπισσα αρρώστησε και απρόοπτα επήλθεν ο θάνατος.

Αντιλαμβάνεσθε τον θρήνο και τον οδυρμό του πρίγκιπος, γνωρίζοντας πως σ΄ ολόκληρη την υπόλοιπη ζωή του θα ζούσε με οδύνη την οριστική απουσία της αγαπημένης του…

Όμως ήταν πρίγκιψ. Και ο θρήνος του όφειλε να γίνει και θρήνος των θνητών υπηκόων του. Η μνήμη της είχε τεράστια σημασία, όχι μονάχα για να ‘ναι ζωντανή μέσα του, αλλά και να διατηρηθεί για τους αιώνες σ΄ ολόκληρο τον κόσμο.

Κι έτσι εκάλεσε σοφούς γλύπτες και αρχιτέκτονες της γης εκείνων των καιρών να οικοδομήσουν ένα διαχρονικό μνημείο στον τάφο της αγαπημένης του σ΄έναν υψηλό λόφο, έτσι που το μνημείο να είναι ορατό από χιλιάδες μίλια μακριά.

Οι εργασίες άρχισαν, επιστρατεύτηκαν χιλιάδες δούλοι, τεχνικοί, τεχνίτες κι εργολάβοι που δούλευαν νύχτα και μέρα αδιάκοπα για το ευφάνταστο αυτό μνημείο του έρωτα και οδυρμού.

Πέρασαν χρόνοι αρκετοί, ώσπου μια μέρα οι σοφοί που ανέλαβαν το έργο νιώσανε πως η εργασία είχεν ολοκληρωθεί και πως δεν είχαν άλλο πια να πράξουν. Κι έτσι φωνάξανε τον πρίγκιπα να το δει.

Ο πρίγκιψ φτάνει πράγματι ένα πρωί στον λόφο τον αντικρινό με πολυπρόσωπη συνοδεία από αυλικούς και φίλους κι όλοι έμειναν άφωνοι από τον θαυμασμό κι ο πρίγκιψ πιο πολύ.

Μπροστά τους ανορθωνόταν ένα μνημείο, έτοιμο να περάσει ένδοξα μες στην αιωνιότητα. Αποκαλυπτικό σε μεγαλείο και δύναμη, με απροσδιόριστες προεκτάσεις, έτσι που ο καθένας να μπορεί να εναποθέσει πάνω του προσωπικούς καημούς, δικά του πάθη και δικούς του οδυρμούς.

Χωρούσε όλων τους συλλογισμούς και για όλους τους καιρούς.

Ο πρίγκιψ το έβλεπε βουβός, γεμάτος από θαυμασμό για αυτό που ορθωνόταν εμπρός στα μάτια του, εκεί στον λόφο τον αντικρινό.

Μα κάτι ξαφνικά άρχισε να τον ενοχλεί. Ένας οικίσκος χαμηλός πλάι ακριβώς στο λαμπερό μνημείο.

«Τι είναι αυτό;» ρωτάει. «Ο τάφος, υψηλότατε, της πριγκιπίσσης γυναικός σας», του απαντάνε οι σοφοί. «Πετάξτε τον!», είπεν ο πρίγκιψ, «βγάλτε τον από κει. Ενοχλεί το μνημείο».

Αυτή η συγκινητική ιστορία του Ινδού πρίγκιπος είναι ένα μέγιστο μάθημα για τη αληθινή φυσιογνωμία της Τέχνης. Για τα υλικά που τη συνθέτουν και για τα κύρια χαρακτηριστικά της. Η Τέχνη μπορεί να ξεπηδάει από ένα γεγονός θνητό. Αλλά με τον σχηματισμό της σε έργο αυθύπαρκτο και ολοκληρωμένο ξεπερνάει το γεγονός, το εξαφανίζει, διαπερνά τον χρόνο και μετατοπίζεται αέναα και αδιάκοπα σε μελλοντικούς καιρούς, αλλάζοντας κάθε φορά φυσιογνωμία και ενδύματα. Έτσι που να παρουσιάζεται συνεχώς περίεργα σύγχρονο, απαντώντας ακούραστα στα καινούργια προβλήματα του κάθε χρόνου…

 

  • Η «σύντομη ινδική ιστορία» του Μάνου Χατζηδάκι είναι κομμάτι από το άρθρο του «Η πολιτική στην τέχνη και η κακή τέχνη της πολιτικής» που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «το Τέταρτο» τον Νοέμβριο του 1985.       
The following two tabs change content below.
Θέματα με διάρκεια στον χρόνο, ιστορία, πρόσωπα, τέχνη και πολιτισμός, αφορμές για σκέψη, αναζητήσεις χωρίς πυξίδα.

Comments

comments

Related Posts

Recent Posts