Το Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος ΚΕ.Μ.Ε. στο Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο του Ο.Η.Ε.

της Αγγελικής Καρδαρά.

Το σημερινό μου άρθρο αφορά το επιστημονικό και ερευνητικό μου “σπίτι”. Θα μου επιτρέψετε τη χρήση της συγκεκριμένης λέξης, γιατί είναι ακριβώς όλα όσα αισθάνομαι για το Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος και τους ανθρώπους του. Ο λόγος για τον οποίο σήμερα γράφω είναι πολύ σημαντικός, καθώς ένας υψηλός στόχος επετεύχθη από το ΚΕ.Μ.Ε, το οποίο απολαύει πλέον επισήμως ειδικής συμβουλευτικής ιδιότητας στο Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο (ECO SOC) του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.  Πρόκειται για ένα βήμα, το οποίο κατά την άποψή μου αποδεικνύει ότι οι σύγχρονοι Έλληνες επιστήμονες έχουν τη γνώση, την κατάρτιση αλλά και το ψυχικό σθένος να δώσουν σημαντικούς αγώνες για την επιστήμη τους και να τους κερδίσουν. Είναι επομένως αναγκαίο να υποστηρίξει η οργανωμένη Πολιτεία την προσφορά των νέων επιστημόνων στη χώρα τους και να περιβάλλει με ουσιαστικό ενδιαφέρον τις ερευνητικές τους δράσεις, παρέχοντάς τους ισχυρά κίνητρα για να συνεχίσουν με δύναμη το πολύ απαιτητικό τους έργο.    

Στο σημείο αυτό να αναφέρω ότι το Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος (ΚΕ.Μ.Ε.) είναι ένας επιστημονικός φορέας που αποτέλεσε το όραμα μιας ομάδας επιστημόνων με αξιόλογο ερευνητικό έργο και δυναμική παρουσία στον χώρο της εγκληματολογίας, ενώ από την πρώτη στιγμή έλαβε τη στήριξη έγκριτων ακαδημαϊκών. Ο σκοπός του Κέντρου είναι διττός: επιστημονικός και αναπτυξιακός. Για την πραγματοποίηση αυτού του σκοπού το ΚΕ.Μ.Ε. διοργανώνει εκδηλώσεις όπως συνέδρια, ημερίδες, διαλέξεις, σεμινάρια, δημόσιες συζητήσεις κ.λπ. Προγραμματίζει, καταρτίζει και δημοσιεύει μελέτες. Εκφράζει δημόσια τις θέσεις του για επίκαιρα ζητήματα που σχετίζονται με το εγκληματικό φαινόμενο. Συστήνει ειδικές ομάδες εργασίας, αποτελούμενες από μέλη της ή εξωτερικούς συνεργάτες. Διοργανώνει και συμμετέχει σε εθνικά και διεθνή συνέδρια. Ενθαρρύνει και προωθεί τη συνεργασία στο πλαίσιο διεπιστημονικών προσεγγίσεων με άλλους φορείς, Κέντρα και Ενώσεις (βλ. σχετικά “Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος στην Ελλάδα – postmodern gr”).

Ξεκίνησα τη συνεργασία μου με το ΚΕ.Μ.Ε. τον Οκτώβριο του 2016 ως εισηγήτρια σεμιναριακών μαθημάτων στο αντικείμενο της εξειδίκευσής μου «Media και Έγκλημα», ενώ πλέον είμαι Τακτική Επιστημονική Συνεργάτιδα του Κέντρου.  Το 2018 ανέλαβα, ως Επιστημονικά Υπεύθυνη,  τη διεξαγωγή της επαναληπτικής έρευνας, με κεντρικό θέμα τη γλώσσα της φυλακής.  Να επισημανθεί ότι η έρευνα με τίτλο «Φυλακή και Γλώσσα: η γλώσσα ως κρίσιμο και αναπόσπαστο στοιχείο της δομής των φυλακών», με Επιβλέποντα τον Καθηγητή Εγκληματολογίας, κ. Γιάννη Πανούση, αποτέλεσε το θέμα της διδακτορικής μου διατριβής και τον Ιούνιο του 2014 εκδόθηκε σε βιβλίο με τίτλο «Φυλακή και Γλώσσα» (πρόλογος Καθηγητή Γ. Πανούση), από τις εκδόσεις νομικών βιβλίων ΑΝΤ. Ν. Σάκκουλα, στη σειρά του Εργαστηρίου Ποινικών και Εγκληματολογικών Ερευνών (Διεύθυνση: Καθηγητής Νέστωρ Κουράκης).

Για τη διεξαγωγή της επαναληπτικής έρευνας (follow-up research) συγκροτήθηκε τον Απρίλιο του 2018 στο Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος επιστημονική ομάδα εκπαιδευομένων και μελών του Κέντρου Μελέτης του Εγκλήματος, τα οποία είναι με αλφαβητική σειρά τα ακόλουθα:

Βαρβάρα Βαγιανού
Εμμανουήλ Καρούσος
Νεφέλη-Αικατερίνη Μπαφούνη
Βασιλική Σταθοπούλου
Ελένη Τσάμου
Δημήτριος Τσιατσιάνης
Αγγελική Τσόκα
Πελαγία Χολέβα
Κωνσταντίνα-Χρυσάνθη Χονδρογιάννη

Αξίζει να τονίσω ότι τα μέλη της επιστημονικής μας ομάδας εργάστηκαν, όλο αυτό το χρονικό διάστημα,   με συνέπεια,  υπευθυνότητα, προσήλωση στον στόχο και δημιουργικό πάθος.  Το αποτέλεσμα είναι να έχουμε στα χέρια μας ένα πολύτιμο υλικό που περιλαμβάνει ένα εκτενές θεωρητικό πλαίσιο, το οποίο προσεγγίζει τη γλώσσα της φυλακής από πολλαπλές οπτικές γωνίες, όπως ενδεικτικά αναφέρω εγκληματολογική, κοινωνιολογική,   γλωσσολογική,  λογοτεχνική, φιλοσοφική και ψυχολογική .  Το Α’ Μέρος περιλαμβάνει επίσης σημαντικές συνεντεύξεις με εγκληματολόγους, ποινικολόγους, γλωσσολόγους και δημοσιογράφους. Το ερευνητικό μας ενδιαφέρον εστιάστηκε στο «μετά της φυλακής» και στη χρήση του ιδιαίτερου γλωσσικού κώδικα επικοινωνίας από τους αποφυλακισμένους. Για τον σκοπό αυτό,  προχωρήσαμε στην κατάρτιση ερωτηματολογίων που συμπληρώθηκαν από έναν υψηλό αριθμό αποφυλακισμένων και παράλληλα σε προσωπικές συνεντεύξεις με αποφυλακισμένους που μας κατέθεσαν την εμπειρία του εγκλεισμού και τον ρόλο του γλωσσικού κώδικα επικοινωνίας τους εντός του κλειστού και περιοριστικού πλαισίου της φυλακής αλλά και εκτός αυτής, στους «δρόμους της κοινωνίας».  Στο σημείο αυτό ευχαριστούμε θερμά τον Σύλλογο Συμπαραστάσεως Κρατουμένων «Ο Ονήσιμος» που με πολύ μεγάλη αγάπη και ουσιαστικό ενδιαφέρον μας αγκάλιασε και στήριξε την έρευνα μας για πολλούς μήνες (βλ. σχετικά Η ζωή μετά τη φυλακή – postmodern gr). Χωρίς την πολύτιμη στήριξη τους, θα ήταν ανέφικτο να πραγματοποιηθεί η έρευνά μας, λόγω της ιδιαίτερης φύσης της και των δυσκολιών της. Θα μου επιτρέψετε να αναφερθώ όμως και στην εξαιρετική δουλειά που έκαναν οι ερευνητές μας, προσεγγίζοντας με κοινωνική ευαισθησία και με άρτια συγκρότηση τους αποφυλακισμένους, οι οποίοι μοιράστηκαν μαζί μας ένα πολύ σκληρό βίωμα, όπως είναι αυτό του εγκλεισμού αλλά και της ζωής μετά τη φυλακή. Τον Σεπτέμβριο του 2019 περνάμε, αισίως, στην τελική φάση, της επεξεργασίας των ερωτηματολογίων και της συγγραφής των ερευνητικών μας πορισμάτων. Προσωπικός μου στόχος είναι όλο αυτό το υλικό να εκδοθεί σε βιβλίο, ώστε να μπορεί να έχει πρόσβαση σε αυτό το ευρύ κοινό και ελπίζω να τα καταφέρουμε! Δεν θα μπορούσα βέβαια κλείνοντας την αναφορά στην έρευνά μας για τη γλώσσα της φυλακής, να μη μιλήσω για τον Καθηγητή και μέντορά μου, Ομ.Καθηγητή Εγκληματολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Γιάννη Πανούση, στον οποίο ανήκει η ιδέα της διατριβής και ο οποίος στηρίζει πάντοτε όλα τα βήματά μας, αποτελώντας άλλωστε το πρότυπό μου. Επομένως, ελπίζω (και έχω αγωνία) να νιώσει υπερήφανος με το  τελικό αποτέλεσμά μας που θα παρουσιάσουμε τους επόμενους μήνες, με την ολοκλήρωση του έργου.  

Παράλληλα με τη δική μας έρευνα, να σημειώσω ασφαλώς ότι πολλές ακόμα σημαντικές έρευνες και επιστημονικές δράσεις διεξάγονται αυτήν τη χρονική περίοδο στο ΚΕ.Μ.Ε.

Την Παρασκευή, 28-6-2019, το πλαίσιο του καθιερωμένου πλέον, ετήσιου ΚΕ.Μ.Ε. infoday, απευθύνθηκα στον Πρόεδρο μας, Δικηγόρο παρ’ Αρείω Πάγω, ΜΔΕ Εγκληματολογίας, Πρόεδρο ΚΕ.Μ.Ε., κ. Διονύση Χιόνη, ο οποίος δήλωσε για το postmodern.gr τα εξής: «Είναι μεγάλη η χαρά μας για το γεγονός ότι το Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος επισήμως απολαύει ειδικής συμβουλευτικής ιδιότητας στο Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο (ECOSOC) του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Πρόκειται για μία προσπάθεια που ξεκίνησε το 2017, όταν κατόπιν πολύμηνης και απαιτητικής εργασίας υποβάλαμε την αίτησή μας, η οποία εξετάστηκε διαδοχικά από τα αρμόδια όργανα, μαζί με τις ετήσιες αναφορές και τα νομιμοποιητικά μας έγγραφα και εν τέλει εγκρίθηκε ομόφωνα από τους αντιπροσώπους των κρατών-μελών στη συνεδρίαση του Συμβουλίου στις 6 Ιουνίου 2019 στη Νέα Υόρκη. Αξίζει να σημειώσουμε ότι ήδη από τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους υπήρξε θετική εισήγηση των αρμοδίων προς το Συμβούλιο, η οποία και υιοθετήθηκε αυτούσια».

Τι σημαίνει,  όμως,  αυτό πρακτικά; 

Ο κ. Χιόνης υπογραμμίζει: «Πλέον, το ΚΕ.Μ.Ε. διαθέτει το δικαίωμα να παρίσταται με εκπροσώπους του στις συναντήσεις, τα συνέδρια και τις δραστηριότητες του ECOSOC στα γραφεία του Ο.Η.Ε. τόσο στη Νέα Υόρκη, όσο και στη Γενεύη και στη Βιέννη, οι οποίοι θα μπορούν να προβούν σε προφορική τοποθέτηση επί συγκεκριμένου θέματος κατόπιν έγκρισης του Συμβουλίου. Επιπλέον, το ΚΕ.Μ.Ε. δύναται να αποστέλλει γραπτές εισηγήσεις σε θέματα που άπτονται των θεμάτων ειδίκευσής του, οι οποίες θα γνωστοποιούνται από τη Γενική Γραμματέα του Ο.Η.Ε. στα μέλη του Συμβουλίου. Γενικότερα, το ΚΕ.Μ.Ε. έχει δικαίωμα να συμβουλεύει τις επιτροπές του ECOSOC επί συγκεκριμένων ζητημάτων και να συντάσσει μελέτες για λογαριασμό των επιτροπών αυτών, αυτή δε η διαδρομή της συμβουλευτικής διαδικασίας ενεργοποιείται και αντιστρόφως, δηλαδή η Γενική Γραμματέας έχει δικαίωμα να ζητήσει από το ΚΕ.Μ.Ε. τη συμβολή του με τη διεξαγωγή μελέτης επί ενός ειδικού θέματος εγκληματολογικού ενδιαφέροντος. Ενδεχομένως να μοιάζει περιττό να σημειωθεί ότι το ΚΕ.Μ.Ε. έχει και δικαίωμα πρόσβασης στις εγκαταστάσεις του Ο.Η.Ε. ανά τον κόσμο, αλλά αρκεί να αναλογιστεί κανείς τον «πλούτο» της βιβλιοθήκης του Ο.Η.Ε. για να αντιληφθεί την αξία ακόμα και αυτού του προνομίου» και συμπληρώνει «Περαιτέρω, είμαστε υποχρεωμένοι να καταθέτουμε ανά τακτά χρονικά διαστήματα αναφορές στο Συμβούλιο αναφορικά με τις δράσεις μας, ειδικά όσες άπτονται του ενδιαφέροντος του Ο.Η.Ε. Να σημειωθεί ότι η συμβουλευτική ιδιότητα δεν συνεπάγεται κανένα άλλο προνόμιο, όπως ευνοϊκή φορολογική αντιμετώπιση, οικονομική υποστήριξη, διπλωματικά διαβατήρια, κ.λπ., καθώς είναι προφανές πως δεν είμαστε εκπρόσωποι ή προσωπικό του Ο.Η.Ε. Σκοπεύουμε να αξιοποιήσουμε στο έπακρο την ευκαιρία που μας δόθηκε και θέλουμε να είμαστε ιδιαίτερα αποδοτικοί σε αυτό τον νέο μας ρόλο και να συνεχίσουμε να δραστηριοποιούμαστε σε υπερεθνικό επίπεδο. Ήδη έχουμε εντυπωσιαστεί από την απήχηση της σχετικής ανακοίνωσής μας, επειδή, πέρα από τις δεκάδες συγχαρητήριες επιστολές, επικοινωνούν μαζί μας σχεδόν καθημερινά πρόσωπα και Οργανώσεις από διάφορες χώρες για να διερευνήσουμε τις πιθανότητες συνεργασίας μας εντός (αλλά και εκτός) του πλαισίου του Ο.Η.Ε., τις οποίες εξετάζουμε προσεκτικά και θα δρομολογήσουμε σταδιακά».

Αφού ευχηθώ στο ΚΕ.Μ.Ε. μας μία λαμπρή συνέχεια, γιατί θεωρώ ότι αξίζει σε πείσμα των καιρών και σε αυτές τις δύσκολες για την έρευνα και την επιστήμη συγκυρίες να μπορούν οι επιστήμονες να παράγουν έργο και να προσφέρουν στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο, θα ολοκληρώσω με τη σημαντική τοποθέτηση του κ.  Χιόνη: 

«Το ΚΕ.Μ.Ε. στα ελάχιστα χρόνια από την ίδρυσή του (2015) προσπαθεί να πρωτοπορεί, να διευρύνει με συνέπεια τους ορίζοντές του και να μεγεθύνει το ανάστημά του και μάλλον τα καταφέρνει, αν κρίνουμε από το ότι η αποδοχή του στους επιστημονικούς κύκλους είναι καθολική. Μπορεί ο φορέας μας να διαθέτει περιορισμένα οικονομικά μέσα και να μην ανήκει αμέσως ή εμμέσως στους φορείς του δημοσίου τομέα με όσα αυτό συνεπάγεται, όμως γνωρίζουμε καλά ότι, όπως έγραψε ο ποιητής, “από τα πόδια ως την κορφή μετριέται μόνο το ύψος. Το ανάστημα αρχινά πάνω από το κεφάλι”. Χαιρόμαστε να διαπιστώνουμε ότι δράσεις, συνεργασίες και ιδέες μας βρίσκουν συχνά μιμητές και υπό αυτό το πρίσμα ολόψυχα ευχόμαστε τα επόμενα χρόνια να καταφέρουν να βρεθούν κι άλλοι φορείς που ασχολούνται αμιγώς με την Εγκληματολογία και την Ποινική Δικαιοσύνη της χώρας μας στο ίδιο μονοπάτι του NGO Branch του Ο.Η.Ε. Είναι πια καιρός η Εγκληματολογία στην Ελλάδα, παρά τις αντίξοες συνθήκες, να λάβει τις διαστάσεις που της αρμόζουν και όπως μας διδάσκει το παρελθόν, αυτό θα πραγματοποιηθεί μόνο μέσα από δυναμικές και ανεξάρτητες διεπιστημονικές συνεργασίες με πρόσωπα και φορείς εντός και εκτός συνόρων». 

ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΣ
Σταδίου 33 & Πεσμαζόγλου, 8ος όροφος

Η επίσημη σελίδα του ΚΕ.Μ.Ε.: http://e-keme.gr/

Το ηλεκτρονικό εγκληματολογικό περιοδικό του ΚΕ.Μ.Ε. “Crime Times”: http://www.crimetimes.gr/

Το ΚΕ.Μ.Ε. στα fb ΕΔΩ.

The following two tabs change content below.
Η Αγγελική Καρδαρά είναι Δρ Τμήματος ΕΜΜΕ - Φιλόλογος. Συνεργάζεται με το Πανεπιστήμιο Αθηνών στο πλαίσιο των elearning προγραμμάτων, έχοντας αναλάβει (συγγραφή και εκπαίδευση) τα εκπαιδευτικά προγράμματα «ΜΜΕ και Εγκληματικότητα: το έγκλημα ως είδηση και ως μήνυμα» και «Αστυνομικό και Δικαστικό Ρεπορτάζ» (Ακαδημαϊκός Υπεύθυνος: Καθηγητής Γιάννης Πανούσης). Συνεργάζεται επίσης με το Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος (ΚΕ.Μ.Ε.), όπου είναι εισηγήτρια σεμιναριακών μαθημάτων με θεματική «Το Έγκλημα στο Αστυνομικό και Δικαστικό ρεπορτάζ». Δίδαξε δημοσιογραφία στο Κολλέγιο Επαγγελματικής Δημοσιογραφίας (CPJ Athens/University of Wolverhampton) στο προπτυχιακό και μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών. Από το 2013 έως το 2016 έδινε διαλέξεις στο Τμήμα ΕΜΜΕ του Παν/μίου Αθηνών, με αντικείμενο "Εγκληματολογία & ΜΜΕ". Ασχολείται με την εγκληματολογική έρευνα και τη συγγραφή.

Comments

comments

Related Posts

Comments are closed.

Recent Posts