‘Το μοιρολόγι’ του Παπαδιαμάντη

angel

της Αγγελικής Ρουμπιέ. 

Διαμάντια. Έτσι χαρακτηρίζω τα έργα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη στους μαθητές μου. Λογοτεχνική ιδιοφυία τον ίδιο. Η ανάγνωση και, ακολούθως, η μελέτη του δεν επιβάλλεται. Εμπνέεται. Το στοίχημα είναι να παρακινήσεις τους μαθητές να εισέλθουν στο κλίμα του Σκιαθίτη συγγραφέα, να μη φοβηθούν την υπέροχη καθαρεύουσά του και να τους παρασύρει στις ιστορίες του. Είναι που όσο ωριμάζεις ως εκπαιδευτικός, αρχίζεις και ‘διαβάζεις’ όλο και βαθύτερα τα μηνύματα του συγγραφέα. Ανακαλύπτεις τη γοητεία του και την ευφάνταστη πένα του.

‘Το μοιρολόγι της φώκιας’ αποτελεί για μένα ένα βαθιά φιλοσοφικό έργο. Ο  Παπαδιαμάντης  με αριστοτεχνική, λυρική απλότητα σε υποβάλλει στην ατμόσφαιρα του επερχόμενου θανάτου που, όμως, βαδίζει παράλληλα με τη ζωή. Ο αέναος κύκλος ζωής και θανάτου παρουσιάζεται με στοιχεία ρεαλισμού και νατουραλισμού, με εικόνες ομορφιάς, αλλά και με μακάβριες λεπτομέρειες, τονίζοντας το μάταιο της ύπαρξης, την ίδια ώρα που εκεί κοντά η ζωή κυλάει ήρεμα, με τη μελωδία ενός φτωχού αυλητή που είναι κρυμμένος σε μια ‘λάκκα’, δίπλα στο νεκροταφείο. Η ζωή δίπλα στο θάνατο. Κρυμμένη, όμως. Οι όψεις του ίδιου νομίσματος, οι αντίθετες εικόνες ζωής και θανάτου διατρέχουν το κείμενο.

Ο πνιγμός της μικρής Ακριβούλας τη στιγμή που η γιαγιά της πλένει τα φτωχικά ρούχα στη θάλασσα, χωράει σε μία λέξη: ‘μπλούμ’! Ηχητική εικόνα για έναν θάνατο, αθόρυβο σχεδόν. Με φόντο το νεκροταφείο και υπολείμματα θανάτου στο νερό, έχοντας ως μουσική υπόκρουση το χαρούμενο τραγούδι του μικρού βοσκού με τον αυλό του, ο συγγραφέας συνθέτει μια εικόνα σκληρή και αντιφατική. Η περιγραφή και η τοποθέτηση των ανθρώπων και των αντικειμένων στο χώρο, είναι δομημένη με κινηματογραφική ακρίβεια, λες και παρακολουθείς ταινία. Από τη ‘γολέτα’ που αρμενίζει στη θάλασσα, στη φώκια που βρίσκεται στην παραλία και μετά, το πιο κοντινό πλάνο στην Ακριβούλα που αναζητά το σκοτεινό μονοπάτι του θανάτου της. Η φύση, λες και συνωμοτεί…Όλα μελετημένα λεπτομερώς, ώστε να κλιμακωθεί η αγωνία και η ένταση της πλοκής. Η ζωή της χαροκαμένης γιαγιάς, το μοιρολόι της για τα χαμένα παιδιά και τον άντρα της, ο κατηφορικός και απότομος δρόμος της, που, συνειρμικά, μας υποδεικνύει την κάθοδο στον Άδη, το σκοτάδι και τα απότομα βράχια αποτελούν εξαιρετικά ευρήματα του συγγραφέα, πριν οδηγηθούμε σε έναν ακόμη θάνατο, της μικρής εγγονής.

Και με πόση μαεστρία υπονοεί ποιο είναι ‘το εσπερινόν δείπνον’ της φώκιας η οποία τριγυρίζει το άψυχο σώμα της Ακριβούλας και, στη συνέχεια, τη μοιρολογάει! Και είναι το μοναδικό μοιρολόι για το μικρό κορίτσι που, αντί για λουλούδια, έχει φύκια και κοχύλια γύρω της. Σαν μια μικρή Οφηλία.

Το περίφημο μοιρολόι περικλείει, θεωρώ όλη τη φιλοσοφία του κοσμοκαλόγερου. Τόσο απλό, τόσο σοφό και σαφές! Η ζωή συνεχίζεται. Με, ή χωρίς εμάς.

‘ Σαν να’ χαν ποτέ τελειωμό τα πάθια και οι καημοί του κόσμου’ .

The following two tabs change content below.
Η Αγγελική Θ. Ρουμπιέ ζει και εργάζεται στη Λιβαδειά Βοιωτίας ως εκπαιδευτικός στη δευτεροβάθμια βαθμίδα. Είναι απόφοιτος της Φιλοσοφικής Σχολής του Παν/μίου Αθηνών (τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής, Ψυχολογίας. Ειδίκευση: Παιδαγωγική). Η αγάπη και ο θαυμασμός της για την τέχνη την οδήγησε στη Σχολή Καλών Τεχνών του Παν/μίου Πελοποννήσου, στο τμήμα Θεατρικών Σπουδών (Ναύπλιο). Η σύγχυση και οι απορίες της για το πολιτικό γίγνεσθαι, την έστρεψαν και στην Πολιτική Επιστήμη, όπου πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στο τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Παν/μίου Αθηνών. Σήμερα είναι υποψήφια διδάκτωρ Πολιτικής Επιστήμης στο τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Παν/μίου Πελοποννήσου (Κόρινθος). Αγαπάει πολύ τα παιδιά και το θέατρο. Πιστεύει πως η τέχνη αναδεικνύει το φως που όλοι κρύβουμε και ότι τα παιδιά μάς χαρίζουν απλόχερα τη θετική ενέργεια που τόσο λείπει.

Comments

comments

Related Posts

Recent Posts