Ζει η βασίλισσα Επιθεώρηση; Τότε, Τώρα, Πάντα του Σταμάτη Φασουλή στο θέατρο Άλσος

 

του Δημήτρη Καλαντζή.

Επιθεώρηση είναι το θεατρικό είδος που χαρακτηρίζεται από την εναλλαγή σκηνών με μονολόγους, διαλόγους, μουσική, χορό και τραγούδια, κάποιες φορές ασύνδετων μεταξύ τους και άλλες με έναν βασικό άξονα κωμικού λόγου και σάτιρας της πολιτικής και κοινωνικής επικαιρότητας.

Η Επιθεώρηση γεννήθηκε στην Ελλάδα το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα και ανανεώθηκε ζωτικά τη δεκαετία του 1980 από την Ελεύθερη Σκηνή (διάδοχος του Ελεύθερου Θεάτρου), αναδεικνύοντας καλλιτέχνες / δημιουργούς που καθόρισαν το είδος και παραμένουν ακόμα ενεργοί, όπως ο Σταμάτης Φασουλής που έγραψε και σκηνοθετεί την επιθεώρηση Τότε Τώρα Πάντα στο θέατρο Άλσος.  

Πολιτική σάτιρα, ελευθεριότητα και βωμολοχία

Η επιθεώρηση στο πέρασμα των χρόνων αντιμετώπισε με σχετική επιτυχία τον ανταγωνισμό της τηλεόρασης, έχοντας ως αβαντάζ την ελευθεριότητα στην πολιτική σάτιρα, τον καθημερινό λόγο και τη βωμολοχία, που ήταν και είναι απαγορευτική για την τηλεόραση. Εκεί που δυσκολεύτηκε ήταν στον κατακερματισμό (κάθε πρωταγωνιστής/τρια κι ένας θίασος) και στα κείμενα. Στην Ελλάδα πάσχουμε από καλά κείμενα. Είμαστε μία  μικρή χώρα που δεν μπορεί να βγάλει πολλά ταλέντα, αλλά και αυτά που βγάζει θα πρέπει να κάνουν λίγο διαφήμιση, λίγο σενάριο, λίγα άρθρα και πότε πότε κανα βιβλίο για να ζήσουν καλά. Πόσο βασικά είναι τα κείμενα; Αρκεί να αναφέρουμε την περίπτωση Χάρρυ Κλυνν, του ταλαντούχου περφόρμερ, ο οποίος όμως, χωρίς τα κείμενα του Γιάννη Κακαουλίδη, δεν θα μπορούσε ποτέ να φτάσει στην κορυφή και να διατηρηθεί εκεί, όσο συνεχιζόταν η συνεργασία τους.  

Τα ταλέντα των κοινωνικών δικτύων

Κοντά στην έλλειψη σπιρτόζων συγγραφέων, ήρθε η επικράτηση των ψηφιακών μέσων επικοινωνίας με την κωμωδία και τη σάτιρα να γίνονται πλέον υπόθεση του youtube και του tiktok. Γιατί κάποιος να «σπαταλήσει» το ταλέντο του στη συγγραφή αστείων θεατρικών σκετς, ενώ μπορεί να στήσει τη δική του επιχείρηση με ένα ελάχιστο κεφάλαιο και να κερδίζει 20.000 – 30.000 το μήνα; Όσον αφορά στην ανάγκη των νέων να συνυπάρχουν σε έναν χώρο και να γελούν μαζί, τη διέξοδο έδωσε η συνθήκη των παραστάσεων stand up comedy, που απαιτεί μόνο έναν άνθρωπο, ένα μικρόφωνο και έναν προβολέα – δηλαδή ασήμαντα έξοδα παραγωγής σε σχέση με την Επιθεώρηση – για να στηθεί το σόου ή τέλος πάντων το συγκεκριμένο είδος performance, που πλέον συγκεντρώνει το ενδιαφέρον μεγάλης μερίδας κοινού και στην Ελλάδα.

Ζει η βασίλισσα Επιθεώρηση;

Όταν υπάρχουν πλέον άπειρα κανάλια σάτιρας και κωμωδίας, όταν ένα αστείο, όπως το «Μπαμ, Σκορπιός», έχει διάρκεια ζωής λίγων ημερών και όταν υπάρχουν τόσο πολλά και διαφορετικά «γούστα» σε ένα σώμα κοινωνίας που διαμορφώνεται από trends και niche (εξειδικευμένες, ιδιαίτερες) επιλογές ζωής και διασκέδασης, φαίνεται πάρα πολύ δύσκολο μία Επιθεώρηση να μπορεί να απευθυνθεί στο γενικό κοινό – εάν υποθέσουμε ότι υπάρχει πλέον «γενικό κοινό». Διότι με διαφορετικά πράγματα γελούν πλέον στα βόρεια προάστεια από τα δυτικά προάστεια, διαφορετική αντίληψη για τη σάτιρα έχουν άτομα με χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο από τα άτομα με ψηλότερο και – το σημαντικότερο – αλλιώς αντιλαμβάνονται την ψυχαγωγία άτομα που έχουν μεγαλώσει στην ψηφιακή εποχή και αλλιώς τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας του πραγματικού κόσμου. Χώρος για ένα θεατρικό είδος mainstream που άνθισε επί σχεδόν 1,5 αιώνα δεν φαίνεται να υπάρχει. Εκτός…

Υπερθέαμα στο θέατρο Άλσος

…Εκτός από αυτό που κάνουν τα τελευταία χρόνια οι Μαροσούλης – Κοταρίδης στο θέατρο Άλσος του Πεδίου του Άρεως. Τι είναι αυτό; Να συγκεντρώνουν πολλά δημοφιλή ονόματα του θεάτρου και της τηλεόρασης, να αναθέτουν τη συγγραφή σε δημιουργούς όπως η Δήμητρα Παπαδοπούλου ή ο Σταμάτης Φασουλής και να στήνουν υπερ-παραγωγές με κοστούμια, φώτα, μάτριξ οθόνες, ζωντανή μουσική και εντυπωσιακές χορογραφίες που πλημμυρίζουν τα μάτια των θεατών. Μία τέτοια Επιθεώρηση είναι και το Τότε, Τώρα, Πάντα του Σταμάτη Φασουλή. Πλούσια και «πολύ». Παρόλο που περιλαμβάνει ατόφια σκετς από παραστάσεις του Ελεύθερου Θέατρου (με τους φίλους να κάνουν παράλληλους μονολόγους ή την μπεμπέκα Μίρκα Παπακωνσταντίνου) αμυδρά θυμίζει το είδος Επιθεώρηση της δεκαετίας του ’80. Στην πραγματικότητα είναι ένα υπερθέαμα με σκοπό το γέλιο.

Τότε, Τώρα, Πάντα του Σταμάτη Φασουλή στο θέατρο Άλσος
Τότε, Τώρα, Πάντα του Σταμάτη Φασουλή στο θέατρο Άλσος. Καλοκαίρι 2024.

Με τι γελάμε σήμερα

Τα κείμενα στο Τότε, Τώρα, Πάντα έχουν γράψει οι  Σταμάτης Φασουλής, Θοδωρής Αθερίδης, Μανίνα Ζουμπουλάκη, Βαγγέλης Νάσης και Πέπη Ραγκούση. Η πολιτική σάτιρα είναι σχετικά περιορισμένη, καθώς η πραγματικότητα είναι μάλλον πιο κωμική από την όποια προσπάθεια διακωμώδησής της. Στην κοινωνική σάτιρα κεντρική θέση έχει η πολιτική ορθότητα και η αμηχανία που δημιουργεί σε ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας, χωρίς να κανιβαλίζεται η αξία των ανθρώπινων δικαιωμάτων και της συμπερίληψης. Βλέποντας το νούμερο του Θοδωρή Αθερίδη, καταλαβαίνεις πόσα έτη φωτός πίσω βρίσκεται η σάτιρα του Σεφερλή. Πολύ “σημερινά” μάς φάνηκαν επίσης τα νούμερα για την εικόνα που καλείται να υπηρετήσει σήμερα ο άνδρας (αδύνατος, γραμμωμένος κλπ), το νούμερο της μπάρμπι / γυναίκας, των γονιών και της επικοινωνίας με τα παιδιά τους, των ινφλουένσερς, των «κυρ-Παντελήδων», ενώ η εντυπωσιακή κορύφωση έρχεται με αναφορές στην τηλεόραση και τους ήρωές της που συντρόφευσαν τις προηγούμενες γενιές (από την Μαντάμ Σουσού μέχρι την Αναστασία, τους Ψίθυρους Καρδιάς κ.α).  

Τότε, Τώρα, Πάντα του Σταμάτη Φασουλή στο θέατρο Άλσος
Τότε, Τώρα, Πάντα του Σταμάτη Φασουλή στο θέατρο Άλσος. Καλοκαίρι 2024.
Χωρίς προβληματικές «ευκολίες»

Η Επιθεώρηση του Σταμάτη Φασουλή Τότε, Τώρα, Πάντα, δεν έχει τις «ευκολίες» που θα μπορούσαν να βγάλουν γέλιο, όπως δεν είχαν ούτε οι Επιθεωρήσεις στην εποχή της Ελεύθερης Σκηνής. Οι βωμολοχίες είναι περιορισμένες, οι σεξουαλικές αναφορές υπαινικτικές, κοπρολογικά αστεία ΔΕΝ υπάρχουν, ΟΥΤΕ βέβαια μισογυνικές και  ρατσιστικές αναφορές για ηλικίες και σωματική κατάσταση. Το γέλιο δεν προκύπτει από χοντράδες αλλά από τον λόγο και την παραστατικότητα κάθε ηθοποιού. Και είναι χορταστικό, όταν στο κοινό υπάρχει ένα υπόβαθρο γούστου.  

Τότε, Τώρα, Πάντα του Σταμάτη Φασουλή στο θέατρο Άλσος. Καλοκαίρι 2024.
Τότε, Τώρα, Πάντα του Σταμάτη Φασουλή στο θέατρο Άλσος. Καλοκαίρι 2024.

Κορυφαίοι συντελεστές στο θέατρο Άλσος

Στην παράσταση παίζουν: Θοδωρής Αθερίδης, Δημήτρης Γκοτσόπουλους, Λευτέρης Ελευθερίου, Ελένη Καστάνη, Κώστας Κόκλας, Αντώνης Λουδάρος, Δήμητρα Ματσούκα, Ματίνα Νικολάου, Ντορέττα Παπαδημητρίου, Σταμάτης Φασουλής, οι οποίοι πλαισιώνονται από τους/τις: Τραϊάνα Ανανία, Άννα Μάγκου, Μιχάλης Παπαδημητρίου, Δέσποινα Πολυκανδρίτου και Φαίη Φραγκαλιώτη. Απολαυστικοί «γκεστ» οι Γιώργος Κωνσταντίνου και Μίρκα Παπακωνσταντίνου. Τη μουσική του Τότε, Τώρα, Πάντα έγραψε ο Σταμάτης Κραουνάκης και τις διασκευές στίχων έκανε ο Γιώργος Παυριανός, ενώ η καλλιτεχνική διεύθυνση και οι χορογραφίες είναι του Φωκά Ευαγγελινού. Σκηνικά ο Μανόλης Παντελιδάκης, video artist o Παντελής Μάκκας, τα κοστούμια η Ντένη Βαχλιώτη και ο Κώστας Ζήσης και τον σχεδιασμό φωτισμού ο Περικλής Μαθιέλλης. Την δεκαμελή ορχήστρα διευθύνει ο μαέστρος Δημήτρης Κίκλης και τις ενορχηστρώσεις ο Δημήτρης Ανδρεάδης.

Τότε, Τώρα, Πάντα του Σταμάτη Φασουλή στο θέατρο Άλσος. Καλοκαίρι 2024.
Τότε, Τώρα, Πάντα του Σταμάτη Φασουλή στο θέατρο Άλσος. Καλοκαίρι 2024.
Τότε, Τώρα, Πάντα του Σταμάτη Φασουλή στο θέατρο Άλσος. Καλοκαίρι 2024.
Τότε, Τώρα, Πάντα του Σταμάτη Φασουλή στο θέατρο Άλσος. Καλοκαίρι 2024.
Τότε, Τώρα, Πάντα του Σταμάτη Φασουλή στο θέατρο Άλσος. Καλοκαίρι 2024.
Τότε, Τώρα, Πάντα του Σταμάτη Φασουλή στο θέατρο Άλσος. Καλοκαίρι 2024.
The following two tabs change content below.

Δημήτρης Καλαντζής

Γεννήθηκε, μεγάλωσε και ζει στο κέντρο της Αθήνας. Σπούδασε δημοσιογραφία στο «Εργαστήρι» και Ελληνικό Πολιτισμό στο ΕΑΠ. Έχει δουλέψει σε εφημερίδες, ραδιοφωνικούς & τηλεοπτικούς σταθμούς και τώρα διερευνά τους κώδικες του διαδικτύου. Αγαπά τις ανθρώπινες ιστορίες και τις γάτες.

Comments

comments

Related Posts

Recent Posts