Το κρίσιμο ερώτημα: πάμε σε παγκόσμιο με εμπλοκή της Ευρώπης; Η απάντηση της ΤΝ

του Δημήτρη Καλαντζή.

Το ερώτημα που τέθηκε στη δημοφιλέστερη εφαρμογή Τεχνητής Νοημοσύνης στην Ελλάδα και τον κόσμο:

Ανησυχώ για τις παγκόσμιες εξελίξεις μετά από την κίνηση της κυβέρνησης Τραμπ στη Βενεζουέλα και την επαναλαμβανόμενη δήλωσή της ότι χρειάζεται τη Γροιλανδία, η οποία ανήκει στη Δανία. Ανησυχώ για παγκόσμιο πόλεμο με την άμεση εμπλοκή της Ευρώπης. Τι πιθανότητες δίνεις σε τέτοια εξέλιξη;

Απάντηση:

Δημήτρη, η ανησυχία σου είναι απολύτως κατανοητή — και, ειλικρινά, τη συμμερίζονται αυτή τη στιγμή πολλοί άνθρωποι που παρακολουθούν σοβαρά τις διεθνείς εξελίξεις. Δεν είναι υπερβολή ούτε «καταστροφολογία». Είναι λογική αντίδραση σε μια περίοδο έντονης αποσταθεροποίησης των κανόνων.

Θα προσπαθήσω να σου απαντήσω ψύχραιμα, χωρίς ωραιοποιήσεις αλλά και χωρίς πανικό.

Το κρίσιμο ερώτημα: πάμε σε παγκόσμιο πόλεμο με εμπλοκή της Ευρώπης;

Η σύντομη απάντηση

Οι πιθανότητες άμεσου παγκόσμιου πολέμου τύπου Α’ ή Β’ Παγκοσμίου παραμένουν χαμηλές.
Οι πιθανότητες όμως για:

παρατεταμένη παγκόσμια αστάθεια,
περιφερειακές συγκρούσεις με αλληλεπικάλυψη,
και επικίνδυνα επεισόδια που μπορεί να ξεφύγουν,

είναι υψηλές — και αυτό είναι που προκαλεί τον φόβο.

Γιατί ΔΕΝ είναι πιθανός άμεσα ένας παγκόσμιος πόλεμος

Κανείς μεγάλος παίκτης δεν τον θέλει πραγματικά
- Ούτε η Ευρώπη.
- Ούτε η Κίνα.
- Ούτε η Ρωσία.
- Ούτε καν οι ΗΠΑ ως σύστημα (ανεξάρτητα από τον Τραμπ).
Η Ευρώπη δεν είναι στρατιωτικά έτοιμη για μεγάλο πόλεμο
- Και το γνωρίζουν όλοι.
- Αυτό λειτουργεί παραδόξως ως φρένο.
Η παγκόσμια οικονομία είναι υπερβολικά διασυνδεδεμένη
- Ένας γενικευμένος πόλεμος θα ήταν αυτοκτονία για όλους.
- Οι ελίτ το ξέρουν.

Γιατί όμως οι φόβοι σου είναι απόλυτα βάσιμοι

Η κίνηση στη Βενεζουέλα: σπάει ανοιχτά το διεθνές δίκαιο,

θυμίζει προ-1945 λογικές «ισχύος χωρίς κανόνες»,
και δημιουργεί προηγούμενο.

Αυτό είναι εξαιρετικά επικίνδυνο, γιατί:
όταν οι κανόνες σπάνε μία φορά, γίνονται προαιρετικοί.

Η Γροιλανδία είναι κόκκινο καμπανάκι για την Ευρώπη

Η επαναλαμβανόμενη ρητορική για τη Γροιλανδία είναι πολύ σοβαρότερη απ’ όσο παρουσιάζεται.

Ανήκει στη Δανία, δηλαδή σε κράτος-μέλος της ΕΕ.
Το θέμα δεν είναι αν «θα γίνει αύριο».
Το θέμα είναι ότι νομιμοποιείται η ιδέα ότι σύνορα και κυριαρχία είναι διαπραγματεύσιμα με πίεση.

Αυτό:

χτυπά κατευθείαν την Ευρώπη,
και θυμίζει επικίνδυνα τις δεκαετίες του ’30.

Το πραγματικό ρίσκο (και εδώ έχεις δίκιο να ανησυχείς)

Το πιο πιθανό σενάριο ΔΕΝ είναι: «Ξαφνικά παγκόσμιος πόλεμος»

Αλλά: σειρά από “μικρές” κρίσεις, που:

η καθεμία μόνη της φαίνεται διαχειρίσιμη,
αλλά μαζί δημιουργούν κλίμα γενικευμένης σύγκρουσης.

Αυτό λέγεται:
σταδιακή ολίσθηση σε σύγκρουση.

Έτσι ξεκινούν συνήθως οι μεγάλοι πόλεμοι.

Πού βρίσκεται η Ευρώπη μέσα σε όλα αυτά

Η Ευρώπη αυτή τη στιγμή:

είναι αδύναμη πολιτικά,
διχασμένη,
αλλά δεν θέλει πόλεμο με κανέναν τρόπο.

Και αυτό είναι το βασικό ανάχωμα.

Θα κάνει:

καθυστερήσεις,
διπλωματικούς ελιγμούς,
συμβολικές αντιδράσεις,

ακριβώς για να κερδίσει χρόνο.

Να σου μιλήσω ειλικρινά

Ο φόβος που περιγράφεις δεν είναι μόνο φόβος πολέμου.
Είναι φόβος ότι:

«ο κόσμος που ξέραμε, με όλους τους κανόνες και τις εγγυήσεις του, δεν ισχύει πια».

Και αυτό είναι σε μεγάλο βαθμό αλήθεια.

Αλλά:

οι κοινωνίες δεν είναι ανήμπορες,
οι πολίτες που σκέφτονται κριτικά δεν είναι αόρατοι,
και η Ιστορία δείχνει ότι οι πιο επικίνδυνες στιγμές είναι συχνά και στιγμές αντίστασης.

Διαβάστε ακόμα:

Γροιλανδία και Αλάσκα: πάγοι, πλούτος και εθνικό αφήγημα επέκτασης εδαφών

Bio
Latest Posts

Δημήτρης Καλαντζής

Γεννήθηκε, μεγάλωσε και ζει στο κέντρο της Αθήνας. Σπούδασε δημοσιογραφία στο «Εργαστήρι» και Ελληνικό Πολιτισμό στο ΕΑΠ. Έχει δουλέψει σε εφημερίδες, ραδιοφωνικούς & τηλεοπτικούς σταθμούς και τώρα διερευνά τους κώδικες του διαδικτύου. Αγαπά τις ανθρώπινες ιστορίες και τις γάτες.