Δολοφονία εφοριακού: μια υπόθεση overkilling – Oι συμβολισμοί του εγκλήματος

της Αγγελικής Καρδαρά. 

Έχοντας επεξεργαστεί πολλές υποθέσεις εγκληματολογικού ενδιαφέροντος σε συσχετισμό με τα ΜΜΕ, θα ήθελα να τονίσω ότι η υπόθεση δολοφονίας της νεαρής εφοριακού, με 14 μαχαιριές σε ζωτικά όργανα, στο χώρο μάλιστα του νεκροταφείου, με προβληματίζει γιατί αποτελεί μια ακραίας μορφής εγκληματικότητα για τα ελληνικά εγκληματολογικά χρονικά, που εμπεριέχει έντονο το στοιχείο της βίας, πολλούς συμβολισμούς, ενώ το έγκλημα φέρνει στο φως σοβαρά οικογενειακά ζητήματα, τα οποία απασχολούσαν το θύμα και στα οποία ενδεχομένως βρίσκονται απαντήσεις σχετικά με τη σοβαρή αυτή υπόθεση. Αναμένουμε, ασφαλώς, τις εξελίξεις.

Με εγκληματολογικούς όρους θα λέγαμε ότι το έγκλημα συνιστά μια υπόθεση overkilling/”υπερσκοτώματος”, καθώς το θύμα δέχτηκε πολύ μεγάλο αριθμό χτυπημάτων, εκ των οποίων, όπως διαβάζουμε στο αστυνομικό ρεπορτάζ, μόνο οι 4 μαχαιριές αρκούσαν για να επιφέρουν το θάνατο του θύματος. Αυτός ακριβώς ο τρόπος δολοφονίας αποτελεί στοιχείο της Υπογραφής/Signature του δράστη και φανερώνει το μίσος και τη σφοδρή επιθυμία για εκδίκηση ή/και για να περάσει κάποια μηνύματα στο θύμα. Ο δράστης μέσω των πολλαπλών χτυπημάτων περνάει ενδεχομένως το μήνυμα στο θύμα ότι είναι έρμαιο στα χέρια του και ότι εκείνος έχει την εξουσία να ορίζει και να καθορίζει το μέλλον του θύματος. Ο τόπος τέλεσης του εγκλήματος ενέχει, επίσης, τον δικό του συμβολισμό, καθώς η αποτρόπαια δολοφονία διαπράχθηκε στο χώρο του νεκροταφείου, όπου η νεαρή γυναίκα επισκεπτόταν το μνήμα του φίλου της, ο οποίος είχε τραυματιστεί θανάσιμα σε εργατικό ατύχημα. Το έγκλημα μάλιστα διαπράχθηκε νωρίς το απόγευμα, στοιχείο που επίσης εγείρει ερωτήματα και δημιουργεί προβληματισμό.

Να σημειώσω εδώ ότι ο  όρος  «Overkill»  είναι πλέον καθιερωμένος στον κλάδο της Δικαστικής Ψυχολογίας (Forensic Psychology) και ορίζεται ως «injury and trauma that is excessive beyond that required to cause the death of the victim» δηλαδή, τραυματισμοί που είναι εκτεταμένοι και παραπάνω από όσοι απαιτούνται για την θανάτωση του θύματος. Τέτοια τραύματα μπορεί να προκληθούν τόσο με χτυπήματα, χωρίς χρήση όπλων (γρονθοκόπημα, κλοτσιές) ή με χρήση όπλων και βοηθητικών αντικειμένων (μαχαίρι, τσεκούρι, μεταλλική ράβδος, περίστροφο). Επίσης, συχνά, σε περιπτώσεις τόσο αποτρόπαιων εγκλημάτων, αυτό που εξετάζεται είναι το εάν τα επιπλέον τραύματα έχουν επέλθει ενώ το θύμα ήταν ακόμα ζωντανό ή αφότου είχε πεθάνει (post mortem injuries), καθώς η διαφοροποίηση αυτή μπορεί να δώσει πολύ σημαντικές πληροφορίες για το προφίλ του δράστη.

Επιχειρώντας να απεικονίσουμε το ψυχο-εγκληματικό προφίλ του δράστη στο συγκεκριμένο έγκλημα, είναι σκόπιμο να αναφέρω ότι οι δράστες του «Overkill», όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει η Ειρήνη-Έλλη Μπούτσικα στο πολύ ενδιαφέρον άρθρο της με τίτλο Η έννοια του «Overkill» με αφορμή την κατακρεούργηση 16χρονου αγοριού στα Μέγαρα (*), δύναται να πάσχουν από κάποια μορφή ψύχωσης ή σοβαρή διαταραχή προσωπικότητας, να είναι υπό την επήρεια ναρκωτικών ουσιών, φαρμάκων ή αλκοόλ, να βρίσκονται σε βρασμό ψυχικής ορμής λόγω έντονων συναισθημάτων προς το θύμα ή προς αυτό που συμβολίζει το θύμα για τον κάθε δράστη.

Επομένως, και στην παρούσα υπόθεση πρέπει όλα αυτά τα στοιχεία να εξεταστούν και να διερευνηθεί εάν ισχύει κάτι από τα παραπάνω και πώς αυτό μπορεί να αποδειχθεί. Το «Overkill» ανήκει, όπως προανέφερα, στη λεγόμενη Υπογραφή (Signature) του δράστη και όχι στον Τρόπο Δράσης (Modus Operandi), γιατί δεν εξυπηρετεί την ολοκλήρωση του εγκλήματος, αφού ο θάνατος του θύματος, όπως είδαμε, θα επερχόταν με σημαντικά λιγότερα πλήγματα. Συνεπώς, ο τρόπος που ο δράστης επέλεξε να σκοτώσει τη νεαρή γυναίκα, φωτίζει στοιχεία της ψυχοσύνθεσής του, τα οποία πρέπει να αξιολογηθούν. Στα ελληνικά εγκληματολογικά χρονικά, η υπόθεση δολοφονίας του δημοφιλούς ηθοποιού, Νίκου Σεργιανόπουλου, την οποία έχουμε αναλύσει στο postmodern, εντάσσεται στην παραπάνω τυπολογία, δεδομένου ότι ο ηθοποιός δολοφονήθηκε –βρέθηκε κατακρεουργημένος- με 21 μαχαιριές σε ζωτικά του όργανα: στο λαιμό, την καρδιά και τους πνεύμονες. Συνεπώς, και σε εκείνη την περίπτωση είχαμε να κάνουμε με τραυματισμούς πολύ πιο εκτεταμένους από όσους «απαιτούνταν» για να επέλθει ο θάνατος και χτυπήματα εξαιρετικής βιαιότητας.

Συνοψίζοντας, η υπόθεση δολοφονίας της εφοριακού μας απασχολεί, εξαιτίας της αγριότητας με την οποία διαπράχθηκε αλλά και λόγω των πολύ ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της φύσης του εγκλήματος. Αυτό είναι ένα σημείο που οφείλει να αναδείξει η έρευνα και να διερευνηθούν τα αίτια των ποιοτικών αλλαγών στη φύση του εγκλήματος που απασχολούν τον τελευταίο καιρό και τα media, χωρίς ασφαλώς υπερβολές και τρομολαγνεία. Η απαξίωση της ανθρώπινης ζωής είναι ένα στοιχείο που έχει ήδη καταγραφεί από την έρευνα και το επόμενο βήμα είναι να δούμε, οργανωμένα και με νηφαλιότητα, ως κοινωνία, πώς θα αντιμετωπίσουμε αυτές τις ποιοτικές αλλαγές στο έγκλημα, ποια είναι τα μέτρα πρόληψης που λαμβάνονται στο πλαίσιο της αντεγκληματικής πολιτικής, καθώς και ο ρόλος της ενημέρωσης του πολίτη από τα ΜΜΕ.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

  • Βλ. σχετικά https://eglima.wordpress.com/2014/03/29/overkill/
The following two tabs change content below.
Η Αγγελική Καρδαρά είναι Εισηγήτρια-Συγγραφέας και Εκπαιδεύτρια στο Πρόγραμμα Συμπληρωματικής εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης (E-Learning) του Κέντρου Επιμόρφωσης και Δια Βίου Μάθησης (Κ.Ε.ΔΙ.ΒΙ.Μ.) του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Είναι Διδάκτωρ του Τμήματος Επικοινωνίας & ΜΜΕ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Φιλόλογος (με εξειδίκευση στη μεσαιωνική και νεοελληνική φιλολογία) και Τακτική Επιστημονική Συνεργάτιδα Κέντρου Μελέτης του Εγκλήματος (ΚΕ.Μ.Ε.). Το θέμα της διδακτορικής διατριβής της, με Επιβλέποντα τον Καθηγητή Γιάννη Πανούση, αφορά τον ιδιαίτερο γλωσσικό κώδικα επικοινωνίας του έγκλειστου πληθυσμού. Από τον Φεβρουάριο του 2020 ανέλαβε και Επιστημονικά Υπεύθυνη του Crime & Media Lab του Κέντρου Μελέτης του Εγκλήματος που αποτελεί Ομάδα Εργασίας για το Έγκλημα και την Απεικόνισή του στα ΜΜΕ. Έχει επάρκεια και άδεια διδασκαλίας τριών ξένων γλωσσών (αγγλικών, γαλλικών, ισπανικών). Εργάζεται στον συναρπαστικό χώρο της εκπαίδευσης, δίνει διαλέξεις και οργανώνει μαθήματα σεμιναριακού τύπου στο αντικείμενο εξειδίκευσής της «Έγκλημα & Media». Επίσης, είναι Επιστημονικά Υπεύθυνη ερευνών εγκληματολογικού, κοινωνικού και μιντιακού ενδιαφέροντος, αρθρογραφεί και συγγράφει. Έχει εκδώσει τα βιβλία: Τρομοκρατία και ΜΜΕ (εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα), Όταν η ψυχή μιλάει (εκδόσεις Υδρόγειος), Φυλακή και Γλώσσα (εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα), Εγχειρίδιο Εγκληματολογίας για τον Αστυνομικό και Δικαστικό Συντάκτη (εκδόσεις Παπαζήση), Σκιαγράφηση του ψυχολογικού προφίλ των εγκληματιών που απασχόλησαν τα ελληνικά ΜΜΕ (1993-2018): Criminal Profiling and Media (εκδόσεις Παπαζήση). Οι «Νέοι Παγιδευμένοι στα Παιχνίδια της Βίας: Εγκλήματα με Δράστες και Θύματα Νέους» είναι το έκτο βιβλίο της και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαζήση.

Comments

comments

Related Posts

Recent Posts