Ενίσχυση και προαγωγή των κλασικών σπουδών στην Ελλάδα

της Αγγελικής Καρδαρά.

Συνέντευξη με τον Καθηγητή Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, κ. Ανδρέα Γ. Μαρκαντωνάτο.  

Ευχαριστώ θερμά τον κ. Ανδρέα Γ. Μαρκαντωνάτο, Καθηγητή της Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, για την τιμή παραχώρησης της συνέντευξης για το postmodern.gr και τη στήλη «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ». Πολύτιμα όσα μας καταθέτει ο Καθηγητής για την ενίσχυση και προαγωγή των κλασικών σπουδών στη χώρα μας.

Έχοντας την «ευλογία» να σπουδάσω ελληνική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, αισθάνομαι την ανάγκη να τονίσω ότι είναι πλούτος για την ανθρώπινη ψυχή η εμβάθυνση στη γλώσσα, στην ιστορία, την τέχνη και γι’ αυτό πιστεύω ότι οι κλασικές σπουδές στη δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση πρέπει αναμφίβολα να ενισχυθούν, ώστε τα παιδιά μας -το μέλλον αυτού του τόπου- να καλλιεργήσουν πρωτίστως το πνεύμα τους και να αναπτύξουν κριτική σκέψη. Μέσα σε ένα πλαίσιο δημιουργικότητας, ανάδειξης της ουσίας και δυναμικής συμμετοχής του μαθητικού και φοιτητικού πληθυσμού, οι κλασικές σπουδές πρέπει να προαχθούν και να ενισχυθούν στο σύγχρονο ελληνικό σχολείο και στο Πανεπιστήμιο.

Η διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών δεν είναι μία «στείρα διαδικασία». Είναι ένα «ταξίδι» στην ιστορία και στον πολιτισμό και μας προσφέρει ολοκληρωμένη γνώση, πολύτιμο εφόδιο για να χτίσουμε το μέλλον (βλ. σχετικά “Διδασκαλία αρχαίων ελληνικών και νεοελληνικής λογοτεχνίας στο σύγχρονο ελληνικό σχολείο”). Ιδίως στη σύγχρονη εποχή, ο νέος χρειάζεται τα αναγκαία εκείνα ερεθίσματα για να αρχίσει να σκέπτεται κριτικά και να αποκτήσει ολοκληρωμένη παιδεία. Επομένως, είναι σημαντικό -και αναγκαίο θα έλεγα- το σύγχρονο ελληνικό σχολείο να δώσει βαρύτητα τόσο στα τεχνολογικά επιτεύγματα που ανοίγουν δρόμους στον σύγχρονο νέο, όσο και στις κλασικές σπουδές μέσω των οποίων τα παιδιά θα διευρύνουν τους ορίζοντές τους και θα εξελιχθούν στην ενήλικη ζωή τους, ως δυναμικές προσωπικότητες, δεδομένου ότι η παιδεία είναι ένα πολύ γερό θεμέλιο για την εξέλιξη του ατόμου αλλά και ολόκληρων των κοινωνιών.

Θα αναφερθώ, ολοκληρώνοντας, στην πολύ σημαντική Ημερίδα που διοργανώνεται από την Ακαδημία Αθηνών τον Δεκέμβριο, με κεντρικό θέμα την προαγωγή και ενίσχυση των κλασικών γραμμάτων στη δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση, για την οποία συζητήσαμε στη συνέντευξη με τον Καθηγητή και πιστεύω ότι αξίζει να προβληθεί στα ΜΜΕ.

 

 

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

με τον Καθηγητή Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου,
κ. Ανδρέα Γ. Μαρκαντωνάτο.  

 

 

  • Κύριε Καθηγητά,  υψηλός αριθμός μαθητών διατρέχει αυξημένο κίνδυνο να είναι λειτουργικά αναλφάβητος ολοκληρώνοντας τις σχολικές του σπουδές, σύμφωνα με την αρμόδια αρχή του Υπουργείου Παιδείας. Πιο συγκεκριμένα, η ανεξάρτητη Αρχή Διασφάλισης της Ποιότητας στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (ΑΔΙΠΠΔΕ) στην ετήσια έκθεση της για το 2019 κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, παρουσιάζοντας τις πολύ χαμηλές επιδόσεις των μαθητών της Β΄ Λυκείου στα γενικά και στα επαγγελματικά λύκεια. Σας προβληματίζει η έκθεση και ποια είναι η εικόνα που έχετε από τους πρωτοετείς φοιτητές σας των τελευταίων ετών;  

Πράγματι, χωρίς να θέλω να ακούγομαι άκρως κινδυνολογικός και υπεράγαν απαισιόδοξος, η κατάσταση με τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση στη χώρα μας είναι άσχημη και πλέον εμπνέει ιδιαίτερη ανησυχία, διότι οι πολύ χαμηλές επιδόσεις των μαθητών του Γυμνασίου και ιδίως του Λυκείου, ως επί το πλείστον στα ανθρωπιστικά γνωστικά αντικείμενα, αποκαλύπτουν ένδεια γλωσσική, δυσχέρεια αντιληπτική και αδυναμία ερμηνευτική.  Είναι βεβαίως γνωστό τοις πάσι ότι το μάθημα της Έκθεσης αποτελεί ακανθώδες ζήτημα, που μάλιστα συχνά λειτουργεί ως λυδία λίθος, επάνω στην οποία δοκιμάζεται η αξιοπιστία του εκπαιδευτικού μας συστήματος.  Δεν θα υπερέβαλα καθόλου, νομίζω, εάν υποστήριζα ότι οι Έλληνες μαθητές εμφανίζουν γενικότερη απροθυμία να εξασκηθούν στη συγγραφή εκτενών κειμένων και ευρύτερα στη δημιουργική εντρύφηση σε ουσιώδη κεφάλαια της γραμματικής και του συντακτικού, με αποτέλεσμα ο γραπτός λόγος τους να αποδεικνύεται συχνά αδόκιμος και ανέμπνευστος.  Η προβληματική αυτή εικόνα επαληθεύεται από τα χαώδη κενά που παρουσιάζουν οι πρωτοετείς φοιτητές κυρίως των τμημάτων που θεραπεύουν τις ανθρωπιστικές επιστήμες.  Πιο συγκεκριμένα, με την πρόσφατη κατάρρευση των βάσεων εισαγωγής, τα τμήματα ανθρωπιστικών σπουδών, και εντονότερα οι φιλοσοφικές σχολές, που προετοιμάζουν καθηγητές ειδικευμένους, πλην των άλλων, στην ελληνική γλώσσα και στον ελληνικό πολιτισμό, αντιμετωπίζουν το δυσάρεστο ενδεχόμενο να κληθούν σύντομα να εκπαιδεύσουν σπουδαστές με στοιχειώδη φιλολογικά εφόδια, με άλλα λόγια εισακτέους που διαθέτουν ελάχιστη γνώση της αρχαίας ελληνικής και της λατινικής και βεβαίως είναι εν πολλοίς άγευστοι σημαντικών παραμέτρων και πτυχών της κλασικής γραμματείας μας.  Πρέπει πάντως να επισημάνω ότι, παρά τη σημερινή λίαν αποκαρδιωτική εικόνα στις ανθρωπιστικές σχολές της πατρίδας μας, υπάρχουν πάντοτε εξαίρετοι σπουδαστές, αγόρια και κορίτσια, που με αληθινή αυταπάρνηση και ακατάβλητη ευσυνειδησία όχι μόνο μοχθούν να καλύψουν τα κενά τους με προσωπική μελέτη στα κατά τόπους σπουδαστήρια και σε ποικίλες πανεπιστημιακές και άλλες βιβλιοθήκες, αλλά επίσης προσπαθούν με φιλότιμο τρόπο να εμπλουτίσουν τις γνώσεις τους μέσα από την ανελλιπή παρακολούθηση επιμορφωτικών σεμιναρίων, διεθνών συνεδρίων και ενημερωτικών διαλέξεων.  Σε αυτά τα παιδιά αξίζει να απονείμουμε τα εύσημα για την υψηλή τους επίδοση και την εντυπωσιακή τους πρόοδο.

  • Ποια είναι κατά την άποψή σας τα σοβαρότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει το σύγχρονο ελληνικό σχολείο και σε ποια σημεία πιστεύετε ότι πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση κατά τη χάραξη εκπαιδευτικής πολιτικής; 

Το εν λόγω θέμα είναι αναμφίβολα τεράστιο με αμέτρητες προεκτάσεις και συμπαραδηλώσεις.  Θα μπορούσα ωστόσο να αναφέρω απλώς χάριν δείγματος ότι το ελληνικό σχολείο πάσχει όχι μόνον ως προς την τραγική έλλειψη υποδομών και υλικοτεχνικής υποστήριξης (εδώ όμως δεν πρέπει να μας διαφεύγει η θλιβερή αλήθεια ότι οι Νεοέλληνες στερούνται του απαιτούμενου σεβασμού προς τη δημόσια περιουσία), αλλά επίσης ως προς τον εν γένει σχεδιασμό του προγράμματος σπουδών και της διδακτέας ύλης.  Υπάρχει υπερβολικός φόρτος δευτερευόντων μαθημάτων, τα οποία ωστόσο προβάλλονται ως δήθεν πρωτεύοντα και ως εκ τούτου η πολύωρη ενασχόληση με αυτά αποπροσανατολίζει τους σπουδαστές, των οποίων έτσι η προσοχή διασπάται μέσα σε μια σωρεία άνισων και ανισοδύναμων γνωστικών αντικειμένων, χωρίς να υπάρχει η παραμικρή δυνατότητα της προσωπικής επιλογής.  Η περίπτωση της Κοινωνιολογίας είναι χαρακτηριστική αυτής της ανεπίτρεπτης στρέβλωσης — είναι τωόντι ανήκουστο η διδασκαλία της λατινικής γλώσσας και του ρωμαϊκού πολιτισμού, ατράνταχτων κρηπίδων επάνω στις οποίες δομήθηκε ολόκληρος ο δυτικός κόσμος, να αντικαθίσταται ελαφρά τη καρδία από δύσληπτες και εξόχως εξειδικευμένες θεωρητικές εξηγήσεις κοινωνικών δομών στη Γ΄ Λυκείου!  Επιπροσθέτως, το ελληνικό δημόσιο σχολείο δεν ενθαρρύνει τους μαθητές στο να ασκούνται στη σύνταξη εκτενών νεοελληνικών κειμένων.  Αυτό αποτελεί το μεγαλύτερο δυστύχημα της σύγχρονης ελληνικής εκπαίδευσης, διότι γενιές και γενιές σπουδαστών κατά τις τελευταίες δεκαετίες δεν ασκήθηκε, όπως θα έπρεπε, στη συγγραφή ικανής έκτασης δόκιμων και ορθώς επιχειρηματολογημένων νεοελληνικών κειμένων.  Είναι οδυνηρό να βλέπεις μαθητές είτε να αποστρέφονται ολωσδιόλου τον γραπτό λόγο είτε να επαναπαύονται με το να ‘παράγουν’ εις το διηνεκές επιγραμματικές παραγράφους και τηλεγραφικές φράσεις, φαινόμενο που οδηγεί συνήθως και σε πλήρη άρνηση όχι μόνο σύνταξης αλλά και ανάγνωσης ελληνικών κειμένων, οπότε το κακό αποβαίνει διπλό.  Επομένως, η πολιτεία οφείλει χωρίς χρονοτριβή να διαμορφώσει έτσι το πρόγραμμα μαθημάτων του Γυμνασίου και του Λυκείου, ώστε να προσδίδεται ιδιαίτερη έμφαση σε λιγότερα αλλά ουσιαστικότερα γνωστικά αντικείμενα, καθώς επίσης να προβάλλεται η ανάγκη συνεχούς εξάσκησης των μαθητών στη σύνταξη γραπτού νεοελληνικού λόγου.  Εξυπακούεται ότι η υποβάθμιση της διδασκαλίας της μητέρας γλώσσας, ήτοι της αττικής διαλέκτου, στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο παροξύνει τις προαναφερθείσες δυσκολίες, διότι ηλίου φαεινότερον είναι ότι η γνώση της αρχαίας ελληνικής αποτελεί τον προθάλαμο που μας οδηγεί στην ευχερέστερη κατάκτηση της ομιλουμένης.

  • Πόσο σημαντική είναι η ενίσχυση των κλασικών σπουδών στη δευτεροβάθμια αλλά και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση; 

Αυτό που συμβαίνει με τα κλασικά γράμματα στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση είναι, διατυπωμένο επιεικώς, εγκληματικό.  Υπερβαίνει τελείως τη λογική μου το γεγονός ότι η ελληνική πολιτεία θεώρησε σκόπιμο όχι μόνο να αποκλείσει το μάθημα των αρχαίων ελληνικών και της αρχαιοελληνικής γραμματείας από τις επαναληπτικές δοκιμασίες στο Γυμνάσιο, αλλά επίσης να εξοβελίσει το μάθημα των Λατινικών από τις πανελλαδικές εξετάσεις.  Δεν είναι βεβαίως μόνον αυτές οι εντελώς άστοχες ενέργειες που έχουν οδηγήσει τις κλασικές σπουδές στην απόλυτη υποβάθμιση — η ασύγγνωστη αδιαφορία για την αναγκαία ανανέωση των σχετικών διδακτικών εγχειριδίων στο Γυμνάσιο, η αδικαιολόγητη απροθυμία για την ενίσχυση των αρχαιογνωστικών μαθημάτων στο Λύκειο, όπου διαιώνια ορόσημα της κλασικής λογοτεχνίας, όπως το αττικό δράμα, δεν εξετάζονται επαρκώς, η απροφάσιστη εχθροπάθεια προς την αρχαία ιστορία και η απροκάλυπτη απόκρουση κάθε πρότασης, σχετικής με την προαγωγή και ανάδειξη της κλασικής μας παράδοσης, οδήγησαν θεμελιώδη μαθήματα και γνωστικά αντικείμενα στον ευτελισμό και στην παρακμή.  Μολονότι παρατηρείται διεθνώς αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος για την αρχαιομάθεια και την αρχαιογλωσσία, επειδή έχει γίνει αρκούντως αντιληπτό ότι η κλασική παιδεία αποτελεί τη ρίζα του δέντρου που αποκαλούμαι δυτικό πολιτισμό, η ελληνική πολιτεία στην αφέλεια και στην αμεριμνησία της θεώρησε πρέπον να απομακρύνει περισσότερο τους μαθητές από τις ζείδωρες πηγές της αρχαιοελληνικής και ρωμαϊκής παράδοσης.  Προκειμένου να αποφύγουμε τον επερχόμενο πολιτισμικό εξανδραποδισμό της ελληνικής νεολαίας, που θα βρεθεί συντόμως δίχως έρμα και δίχως πανιά στον απέραντο ωκεανό της παγκοσμιοποίησης, πρέπει αμέσως να ενισχύσουμε με πράξεις όχι ευχολόγια τα κλασικά γράμματα στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

  • Με ποιους τρόπους,  κύριε Καθηγητά,  μπορούν να ενισχυθούν και να προαχθούν τα κλασικά γράμματα στο σύγχρονο ελληνικό σχολείο; 

Πρόσφατα στο ΒΗΜΑ της Κυριακής (14/7/2019) είχα αναφερθεί εκτενώς στα συγκεκριμένα πέντε τουλάχιστον μέτρα που οφείλουμε να λάβουμε αμελλητί, προκειμένου να διασώσουμε τα κλασικά γράμματα στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο.  Ειδικότερα, σε απόλυτη σύμπνοια με την Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων (ΠΕΦ), η οποία έχει επιδείξει ευπρόσδεκτη και ευδόκιμη δραστηριότητα στον σχετικό τομέα με αλλεπάλληλα ψηφίσματα και εποικοδομητικές προτάσεις, είχα τότε ζητήσει μετ’ επιτάσεως τα ακόλουθα:

1.Επαναφορά της αρχαίας ελληνικής γλώσσας και λογοτεχνίας ως εξεταζόμενου μαθήματος στο Γυμνάσιο, με στόχο οι μαθητές να εμπεδώσουν τις ήδη αποκτηθείσες γνώσεις τους, και εκ θεμελίων απλούστευση και αναθεώρηση των διδακτικών εγχειριδίων για την εκμάθηση της αττικής διαλέκτου στις γυμνασιακές τάξεις.

2. Eπανεισαγωγή των Λατινικών ως εξεταστέου μαθήματος στις πανελλαδικές εξετάσεις και δομική ενίσχυση της διδασκαλίας της λατινικής γλώσσας στις λυκειακές αίθουσες (ακόμη και ως επιλεγόμενου μαθήματος και στις τρεις τάξεις με νέα ελκυστικά και παιδαγωγικώς συγκροτημένα διδακτικά εγχειρίδια).

3. Έμφαση στη διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής και ρωμαϊκής ιστορίας και λογοτεχνίας, προκειμένου οι μαθητές να κατανοήσουν ότι οι άνθρωποι του πνεύματος και της τέχνης στην αρχαιότητα διαρκώς ‘φιλτράρουν’ την ιστορική πραγματικότητα μέσα από τα διηθητικά χαρτιά του μύθου και της καλλιτεχνικής δημιουργίας.

4. Διδασκαλία όλων των μεταφρασμένων αρχαίων ελληνικών κειμένων με το στερεότυπο κείμενο αντικριστά στη νεοελληνική απόδοση και προσήλωση στη διδασκαλία ολόκληρων έργων και όχι ανώφελων αποσπασμάτων και ατελών συνόψεων, με σκοπό οι σπουδαστές να διαπιστώσουν όχι μόνο την άτμητη συνέχεια της γλώσσας μας, αλλά συνάμα να αποκτήσουν αίσθηση της κρίσιμης διαφοράς μεταξύ του πρωτοτύπου και του μεταφράσματος.

5. Επανίδρυση των καταργηθέντων Προτύπων Σχολείων σε όλη την επικράτεια της χώρας και συνακόλουθη ανάδειξη αυτών των εκπαιδευτηρίων αριστείας σε πολλαπλασιαστές ισχύος της ανθρωπιστικής παιδείας μας μέσα από στοχευμένες δράσεις και προγραμματικές συνέργειες με τα κατά τόπους πανεπιστημιακά ιδρύματα.

  • Μία πολύ ενδιαφέρουσα και σημαντική Ημερίδα διοργανώνεται από την Ακαδημία Αθηνών τον Δεκέμβριο, με κεντρικό θέμα την προαγωγή και ενίσχυση των κλασικών γραμμάτων στη δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση. Θα μας μιλήσετε για την Ημερίδα και τη σπουδαιότητά της;  

Με ιδιαίτερη συγκίνηση διαπίστωσα ότι στο κάλεσμα που απευθύναμε προς την εκπαιδευτική κοινότητα, ακαδημαϊκοί, πανεπιστημιακοί και μαχόμενοι εκπαιδευτικοί ανταποκρίθηκαν εκθύμως και χωρίς κανένα δισταγμό.  Θα ήθελα να τονίσω ότι είναι η πρώτη φορά ύστερα από πολλές δεκαετίες, όπου όλος ο φιλολογικός κόσμος της πατρίδας μας, όλα ανεξαιρέτως τα ανώτατα ιδρύματα της χώρας μας και οι σημαντικότεροι εκπαιδευτικοί φορείς στέκονται αλληλέγγυοι αναφορικά με αυτήν την άνευ υπερβολής ‘εκστρατεία’ υπέρ των κλασικών γραμμάτων στην ελληνική εκπαίδευση.  Η εν λόγω Ημερίδα της Ακαδημίας Αθηνών, που θα πραγματοποιηθεί με τη συνεργασία του Κέντρου Ερεύνης της Ελληνικής και Λατινικής Γραμματείας (ΚΕΛΓ) και του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας (ΚΕΓ) στις 4 Δεκεμβρίου 2019 στην Ανατολική Αίθουσα της Ακαδημίας Αθηνών (ώρες 10:00 π.μ.-17:00μ.μ.), αποτελεί περίτρανη απόδειξη της ομοθυμίας και του ζήλου των Ελλήνων κλασικών φιλολόγων να προασπίσουν την αρχαιοελληνική και ρωμαϊκής παράδοσή μας.  Κεντρικός στόχος της σημαντικής αυτής ημερίδας, η οποία πλαισιώνεται από εξαίρετους συναδέλφους και διεθνώς διακεκριμένους Ακαδημαϊκούς, είναι να ακουστούν όλες οι απόψεις για την προαγωγή και προβολή των κλασικών γραμμάτων όχι μόνο στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο, αλλά και στις φιλοσοφικές σχολές της χώρας μας.  Ειδικότερα, στο πλαίσιο καταληκτήριας στρογγυλής τράπεζας θα καταβληθεί ιδιαίτερη προσπάθεια να συγκεραστούν οι ποικίλες απόψεις, οι διάφορες προτάσεις και οι διακριτοί σχεδιασμοί σε ένα συνολικό ψήφισμα, το οποίο θα τεθεί υπ’ όψιν της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων αλλά και όλου του πολιτικού κόσμου της πατρίδας μας με τη θερμή ελπίδα ότι οι απαιτούμενες αλλαγές θα προχωρήσουν ταχέως και χωρίς προσκόμματα.  Ευελπιστώ ότι ο ελληνικός λαός θα αγκαλιάσει αυτό το φιλόδοξο εγχείρημα με τη μαζική παρουσία του στην Ακαδημία Αθηνών στις 4 Δεκεμβρίου, προκειμένου να δώσουμε ηχηρό μήνυμα ότι η ενίσχυση των κλασικών σπουδών αποτελεί πράγματι εθνική υπόθεση.  Από τη θέση τούτη επιτρέψτε μου να εκφράσω τη βαθιά ευγνωμοσύνη μου στον αγαπητό συνάδελφο και φίλο Αντώνη Ρεγκάκο, Ακαδημαϊκό και Καθηγητή της Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, ο οποίος συνέβαλε τα μέγιστα στη διοργάνωση της ως άνω ημερίδας.  Θερμές ευχαριστίες οφείλονται και στους πανάξιους συναδέλφους από τη δευτεροβάθμια και την τριτοβάθμια εκπαίδευση, οι οποίοι ανταποκρίθηκαν ασμένως στην πρόσκληση να συμμετάσχουν σε μια τέτοια κομβική εκδήλωση.

  • Ένα σοβαρό ζήτημα που απασχολεί μαθητές και προβληματίζει εκπαιδευτικούς είναι η έλλειψη δημιουργικότητας και οι ευκαιρίες ανάδειξης της προσωπικής αξίας κάθε μαθητή, καθώς και η απουσία καλλιέργειας της κριτικής σκέψης στο ελληνικό σχολείο λόγω του τρόπου με τον οποίο είναι δομημένο το εκπαιδευτικό σύστημα στη χώρα μας. Κρίνω σημαντική την κατάθεση της δικής σας θέσης και εμπειρίας.  Πρακτικά θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί το ζήτημα αυτό;  

Εάν δεν χτυπηθεί στη ρίζα του το ολέθριο φαινόμενο της αποστήθισης, το οποίο υπονομεύει κάθε φιλότιμη προσπάθεια για την αναβάθμιση της ελληνικής εκπαίδευσης, δεν νομίζω ότι θα δούμε προκοπή στο μέλλον.  Είχαμε φτάσει στο εντελώς παράλογο σημείο ακόμη και η εκμάθηση της λατινικής γλώσσας (ευτυχώς λιγότερο έντονα η εκμάθηση της αττικής διαλέκτου) να καταλήξει στείρα απομνημόνευση εξηγητικών σχολίων, αδόκιμων μεταφρασμάτων, ειδικών όρων, γραμματικών τύπων και συντακτικών δομών ενόψει των εισιτηρίων εξετάσεων στα ανώτατα ιδρύματα — αυτό δεν είναι αρχαιογλωσσία, αλλά γλωσσικός εκφυλισμός, αναστολή κάθε κριτικής σκέψης και εν τέλει πνευματικός εκπεσμός.  Οφείλουμε επίσης να μειώσουμε τη διδακτέα ύλη, να επικεντρωθούμε στα ουσιώδη, τα οποία μπορούν να εμπεδωθούν ευχερώς από τους μικρούς μαθητές, να απλουστεύσουμε τα πολυσέλιδα και δυσνόητα διδακτικά εγχειρίδια και να ενθαρρύνουμε τα παιδιά μας να διαβάζουν περισσότερη λογοτεχνία, αρχαία και νεότερη, και να αποτυπώνουν τις σκέψεις και τους προβληματισμούς τους υπό μορφή δόκιμου γραπτού λόγου στη σελίδα του τετραδίου τους και στην οθόνη του ηλεκτρονικού υπολογιστή τους.  Στην περίπτωση αυτή η συμβολή των μαχόμενων εκπαιδευτικών θα είναι θεμελιώδης — ευτυχώς στα Γυμνάσια και στα Λύκεια υπάρχουν εξαιρετικοί παιδαγωγοί που, πλην των άλλων, διαθέτουν άριστη κατάρτιση και χαρακτηρίζονται από αυταπάρνηση και εργατικότητα.  Φτάνει μόνον η ελληνική πολιτεία να κινητοποιήσει με τον σωστό τρόπο και συντονισμένα αυτές τις εν υπνώσει τεράστιες δυνάμεις και τότε θα επέλθει μεγάλη αλλαγή στα εκπαιδευτικά μας πράγματα.

  • Θα ήθελα να ολοκληρώσουμε την πολύ ενδιαφέρουσα συζήτησή μας με το δικό σας μήνυμα για την παιδεία στη σύγχρονη Ελλάδα και για τον ρόλο των κλασικών σπουδών στην Ελλάδα του μέλλοντος. 

Παρά τις όποιες έντονες αμφιβολίες και απαισιόδοξες θεωρήσεις, παραμένω συγκρατημένα αισιόδοξος ότι θα τα καταφέρουμε, εάν ομονοήσουμε ως προς συγκεκριμένους θεμελιακής σημασίας στόχους.  Η συγκυρία φαντάζει εξαιρετικά ευνοϊκή, διότι το ανθρώπινο δυναμικό είναι υψηλού επιπέδου και οι τεχνολογικές διευκολύνσεις είναι πλέον προσβάσιμες σε όλους μας.  Ανάγκη είναι στην παρούσα φάση να διορθώσουμε τα κακώς κείμενα και αμέσως μετά να σχεδιάσουμε με σοβαρότητα και ρεαλισμό μια νέα και αναβαθμισμένη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, η οποία θα τροφοδοτεί την τριτοβάθμια με επαρκώς συγκροτημένους σπουδαστές.  Εντός αυτού του ευρύτερου πλαισίου θα πρέπει να εντάξουμε τον επανασχεδιασμό και την αναδημιουργία των τρόπων μετακένωσης των κλασικών γραμμάτων στους μαθητές μας, προκειμένου να αποτιμήσουν σωστά και δίκαια αυτήν την πολυτιμότατη κληρονομιά.  Στο χέρι μας είναι να γίνουμε καλύτεροι σε όλα τα επίπεδα.

  • Κύριε Καθηγητά σας ευχαριστώ θερμά και σας εύχομαι δύναμη στο πολύ σημαντικό έργο που επιτελείτε στον χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.   

Θα ήθελα κι εγώ με τη σειρά μου να σας ευχαριστήσω θερμότατα για τις εξαιρετικά ενδιαφέρουσες ερωτήσεις σας, οι οποίες λειτούργησαν ως τερπνή αφόρμηση να διατυπώσω κάποιες χρήσιμες, θέλω να πιστεύω, σκέψεις και προτάσεις για την παιδεία του τόπου μας.

The following two tabs change content below.
Η Αγγελική Καρδαρά είναι Δρ Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ Παν/μίου Αθηνών – Φιλόλογος. Εργάζεται ως εκπαιδευτικός και είναι Τακτική Επιστημονική Συνεργάτιδα του Κέντρου Μελέτης του Εγκλήματος (ΚΕ.Μ.Ε.). Παράλληλα, οργανώνει σεμιναριακά μαθήματα και δίνει διαλέξεις στο αντικείμενο της εξειδίκευσής της «Έγκλημα και Media». Συνεργάστηκε με το Πανεπιστήμιο Αθηνών στο πλαίσιο των elearning προγραμμάτων, έχοντας αναλάβει τη συγγραφή των εκπαιδευτικών προγραμμάτων: «ΜΜΕ και Εγκληματικότητα: το έγκλημα ως είδηση και ως μήνυμα» & «Αστυνομικό και Δικαστικό Ρεπορτάζ», με Ακαδημαϊκό Υπεύθυνο τον Καθηγητή Εγκληματολογίας κ.Γιάννη Πανούση. Δίδαξε δημοσιογραφία στο Κολλέγιο Επαγγελματικής Δημοσιογραφίας (CPJ Athens/University of Wolverhampton) στο προπτυχιακό και μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών. Από το 2013 έως το 2016 έδινε διαλέξεις στο Τμήμα ΕΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών, με αντικείμενο «Εγκληματολογία & ΜΜΕ». Ασχολείται με την εγκληματολογική έρευνα, την αρθρογραφία και τη συγγραφή.

Comments

comments

Related Posts

Comments are closed.

Recent Posts