H πανδημία γρίπης που κόστισε 50 εκατομμύρια ζωές σε όλον τον πλανήτη (1918-1919)

πηγή: Center for Disease Control and Prevention (CDC)

Η πανδημία γρίπης του 1918 ήταν η πιο σοβαρή πανδημία στην πρόσφατη ιστορία της ανθρωπότητας. Προκλήθηκε από ιό H1N1. Αν και υπάρχουν επιστημονικές διαφοροποιήσεις ως προς τον τόπο προέλευσης του ιού, εξαπλώθηκε παγκοσμίως κατά τη διάρκεια του 1918-1919. Εκτιμάται ότι περίπου 500 εκατομμύρια άνθρωποι ή το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού μολύνθηκε με αυτόν τον ιό. Ο αριθμός των θανάτων εκτιμάται ότι ήταν τουλάχιστον 50 εκατομμύρια παγκοσμίως, με περίπου 675.000 στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η θνησιμότητα ήταν υψηλή σε άτομα ηλικίας κάτω των 5 ετών, 20-40 ετών και 65 ετών και άνω. Η υψηλή θνησιμότητα σε υγιείς ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στην ηλικιακή ομάδα 20-40 ετών, ήταν ένα μοναδικό χαρακτηριστικό αυτής της πανδημίας. Οι ιδιότητες που κατέστησαν εκείνον τον ιό τόσο καταστροφικό δεν είναι καλά κατανοητές. Χωρίς εμβόλια όμως και χωρίς αντιβιοτικά για τη θεραπεία δευτερογενών βακτηριακών λοιμώξεων, οι προσπάθειες ελέγχου σε παγκόσμιο επίπεδο περιορίζονταν σε μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις όπως απομόνωση, καραντίνα, καλή προσωπική υγιεινή, χρήση απολυμαντικών και περιορισμοί των δημόσιων συγκεντρώσεων, οι οποίες εφαρμόστηκαν άνισα.

Για να κατανοηθεί καλύτερα αυτός ο θανατηφόρος ιός, μια ομάδα εμπειρογνωμόνων ερευνητών και «κυνηγών ιών» ξεκίνησε να ψάχνει για τον χαμένο ιό του 1918, ακολουθώντας το γονιδίωμα του, αναδημιουργώντας τον ιό σε ένα εξαιρετικά ασφαλές και ρυθμισμένο εργαστηριακό περιβάλλον στο CDC και μελέτησε τα μυστικά του για να προετοιμαστεί καλύτερα η ανθρωπότητα για μελλοντικές πανδημίες.

Οι επιστήμονες κατάφεραν να πάρουν άδεια για να κάνουν εκταφές σε ένα απομακρυσμένο χωριό της Αλάσκας, όπου θύματα της γρίπης του 1918 είχαν ταφεί σε συνθήκες κατάψυξης και οι πνεύμονές τους είχαν διατηρηθεί εξαιρετικά καλά. Οι έρευνες έγιναν σε σώμα γυναίκας, τοπικής καταγωγής, που οι επιστήμονες ονόμασαν «Λούσι».

Η γενετική ανάλυση έδειξε ότι η πηγή του ιού του 1918 ήταν τα πτηνά, αλλά δεν μπορούσε να γίνει κατανοητή η διαδρομή από την πηγή των πτηνών στην τελική πανδημική μορφή του ιού. Έτσι το CDC αποφάσισε να «ξαναζωντανέψει» τον ιό και να μάθει πολύτιμα στοιχεία για τη σύνθεσή και τη δράση του.

ΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Από το 1918 μέχρι σήμερα ο κόσμος αντιμετώπισε τρεις ακόμα  πανδημίες το 1957, το 1968 και πιο πρόσφατα το 2009. Αυτές οι επόμενες πανδημίες ήταν λιγότερο σοβαρές και προκάλεσαν σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά θνησιμότητας από την πανδημία του 1918. Η πανδημία του H3N2 το 1968 είχε ως αποτέλεσμα περίπου 1 εκατομμύριο θανάτους παγκοσμίως, ενώ η πανδημία H1N1 του 2009 είχε ως αποτέλεσμα λιγότερους από 0,3 εκατομμύρια θανάτους κατά το πρώτο έτος της ζωής της. Αυτό προκάλεσε το ερώτημα εάν μια πανδημία μεγάλης σοβαρότητας, της κλίμακας του 1918 μπορεί να εμφανιστεί στη σύγχρονη εποχή.

Πολλοί ειδικοί το σκέφτονται. Ειδικά ένας ιός έχει συγκεντρώσει τη διεθνή προσοχή και ανησυχία: ο ιός της γρίπης των πτηνών A (H7N9) από την Κίνα. Ο ιός H7N9 προκάλεσε μέχρι στιγμής 1.568 ανθρώπινες μολύνσεις στην Κίνα με ποσοστό θνησιμότητας περίπου 39% από το 2013. Ωστόσο, δεν έχει αποκτήσει την ικανότητα να εξαπλώνεται γρήγορα και αποτελεσματικά μεταξύ των ανθρώπων. Εάν το κατάφερνε, οι ειδικοί πιστεύουν ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια πανδημία, παρόμοια με την πανδημία του 1918. Μέχρι στιγμής έχει δείξει περιορισμένη μόνο δυνατότητα διάδοσης μεταξύ των ανθρώπων. Οι περισσότερες ανθρώπινες λοιμώξεις από τον ιό αυτό οφείλονται στην έκθεση σε πτηνά.

Όταν εξετάζουμε τις δυνατότητες μιας πανδημίας υψηλής σοβαρότητας μιας σύγχρονης εποχής, είναι σημαντικό να αναλογιστούμε τις σημαντικές ιατρικές, επιστημονικές και κοινωνικές εξελίξεις που σημειώθηκαν από το 1918, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα ότι υπάρχουν αρκετοί τρόποι ώστε η προετοιμασία της παγκόσμιας κοινότητας να είναι καλύτερη.

Εκτός από τις ιδιότητες του ίδιου του ιού, πολλοί πρόσθετοι παράγοντες συνέβαλαν στη μολυσματικότητα της πανδημίας του 1918. Το 1918, ο κόσμος εξακολουθούσε να ασχολείται με τον Α ‘Παγκόσμιο Πόλεμο. Η κίνηση και η κινητοποίηση στρατευμάτων έθεσαν μεγάλο αριθμό ανθρώπων σε στενές επαφές και οι χώροι διαβίωσης ήταν υπερδιπλασιασμένοι. Οι υγειονομικές υπηρεσίες ήταν περιορισμένες. Επιπλέον, η ιατρική τεχνολογία και τα αντίδοτα εκείνη τη στιγμή ήταν περιορισμένα ή ανύπαρκτα. Δεν υπήρχαν δοκιμές διάγνωσης που θα μπορούσαν να διαγνώσουν τη μόλυνση. Στην πραγματικότητα, οι γιατροί δεν γνώριζαν τους τύπους των ιών της γρίπης που υπήρχαν. Πολλοί εμπειρογνώμονες στον τομέα της υγείας σκέφτηκαν τότε ότι η πανδημία του 1918 προκλήθηκε από ένα βακτήριο που ονομάζεται “βάκιλος του Pfeiffer”, το οποίο τώρα είναι γνωστό ως Haemophilus influenzae.

Τα εμβόλια γρίπης δεν υπήρχαν εκείνη την εποχή και δεν είχαν αναπτυχθεί ακόμα αντιβιοτικά. Για παράδειγμα, η πενικιλίνη δεν ανακαλύφθηκε παρά το 1928. Παρομοίως, δεν υπήρχαν διαθέσιμα αντιιικά φάρμακα γρίπης. Τα μέτρα κρίσιμης φροντίδας, όπως η υποστήριξη εντατικής θεραπείας και ο μηχανική υποστήριξη της αναπνοής, δεν ήταν διαθέσιμα το 1918.4 Χωρίς αυτά τα ιατρικά «όπλα» και τις θεραπευτικές δυνατότητες, οι γιατροί έμεναν με λίγες επιλογές θεραπείας εκτός από την υποστηρικτική φροντίδα.

Όσον αφορά τον πανδημικό προγραμματισμό σε εθνικό, κρατικό και τοπικό επίπεδο, δεν υπήρχαν συντονισμένα σχέδια. Ορισμένες πόλεις των Ηνωμένων Πολιτειών κατάφεραν να εφαρμόσουν κοινοτικά μέτρα μετριασμού, όπως κλείσιμο σχολείων, απαγόρευση δημόσιων συγκεντρώσεων και έκδοση διαταγών απομόνωσης ή καραντίνας, αλλά η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν είχε κεντρικό ρόλο που συνέβαλε στο σχεδιασμό ή την έναρξη αυτών των παρεμβάσεων κατά τη διάρκεια της πανδημίας του 1918.

Σήμερα έχουν σημειωθεί σημαντικές εξελίξεις στους τομείς της τεχνολογίας της υγείας, της παρακολούθησης των ασθενειών, της ιατρικής περίθαλψης, των φαρμάκων, των εμβολίων και του πανδημικού σχεδιασμού. Τα εμβόλια της γρίπης παράγονται και ενημερώνονται κάθε χρόνο και συνιστάται ετήσιος εμβολιασμός για όλους ηλικίας 6 μηνών και άνω. Υπάρχουν τώρα αντιιικά φάρμακα που θεραπεύουν την ασθένεια της γρίπης, και σε περίπτωση έκθεσης στον ιό, μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για προφύλαξη (πρόληψη). Είναι σημαντικό να είναι διαθέσιμα πολλά διαφορετικά αντιβιοτικά που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη θεραπεία δευτερογενών βακτηριακών λοιμώξεων.

Εάν μια σοβαρή πανδημία, όπως συνέβη το 1918, συνέβαινε σήμερα, θα κατακλύζονταν οι υποδομές της υγειονομικής περίθαλψης, τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και σε ολόκληρο τον κόσμο. Τα νοσοκομεία και τα ιατρεία θα αγωνίζονταν να καλύψουν τη ζήτηση από τον αριθμό των ασθενών που χρειάζονταν φροντίδα. Ένα τέτοιο γεγονός θα απαιτούσε σημαντικές αυξήσεις στην παρασκευή, τη διανομή και την προμήθεια φαρμάκων, προϊόντων και σωστικού ιατρικού εξοπλισμού, όπως μηχανήματα υποστήριξης αναπνοής. Οι επιχειρήσεις και τα σχολεία θα δυσκολεύονταν να λειτουργήσουν και θα μπορούσαν να επηρεαστούν ακόμη και βασικές υπηρεσίες όπως η συλλογή απορριμμάτων και η απομάκρυνση των αποβλήτων.

Η καλύτερη άμυνα κατά της γρίπης εξακολουθεί να είναι το εμβόλιο κατά της γρίπης, αλλά ακόμη και σήμερα, τα εμβόλια γρίπης αντιμετωπίζουν μια σειρά προκλήσεων. Μια πρόκληση είναι ότι τα εμβόλια γρίπης είναι συχνά μετρίως αποτελεσματικά, ακόμη και όταν ταιριάζουν καλά με τους κυκλοφορούντες ιούς. Αλλά ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση είναι ο χρόνος που απαιτείται για την παρασκευή ενός νέου εμβολίου ενάντια σε μια αναδυόμενη πανδημική απειλή. Γενικά, χρειάστηκαν περίπου 20 εβδομάδες για να παρασκευαστεί ένα νέο εμβόλιο.

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας του 2009 H1N1, οι πρώτες δόσεις πανδημικού εμβολίου δεν ήταν διαθέσιμες έως τις 26 εβδομάδες μετά την απόφαση για την παρασκευή ενός μονοδύναμου εμβολίου. Ως αποτέλεσμα, οι περισσότεροι εμβολιασμοί στις Ηνωμένες Πολιτείες συνέβησαν μετά την αιχμή της ασθένειας H1N1 του 2009. Το σχέδιο για την αντιμετώπιση της πανδημικής γρίπης του HHS έχει ως στόχο τη μείωση του χρονοδιαγράμματος για τη δημιουργία ενός εμβολίου πανδημίας γρίπης από 20 εβδομάδες έως 12 εβδομάδες, αλλά η επίτευξη αυτού του στόχου παραμένει μία πρόκληση.

ΠΗΓΗ: Center for Disease Control and Prevention

The Deadliest Flu: The Complete Story of the Discovery and Reconstruction of the 1918 Pandemic Virus

The following two tabs change content below.
Αστική ζωή, ιστορία, πρόσωπα, τέχνη και πολιτισμός, αφορμές για επανατοποθετήσεις και καταβυθίσεις στην ανθρώπινη σκέψη. Οι αναρτήσεις του postmodern δημοσιοποιούνται σε περιβάλλον Creative Commons 4, που απαγορεύει την εμπορική τους χρήση, αλλά επιτρέπει την ακέραιη αναπαραγωγή τους με αναφορές στον συντάκτη και την ιστοσελίδα.

Comments

comments

Related Posts

Recent Posts