Το έγκλημα της παιδοκτονίας και το έγκλημα της ανθρωποκτονίας

της Αγγελικής Καρδαρά. 

Δέχομαι συχνά μηνύματα από δημοσιογράφους για ζητήματα που αφορούν ορολογία και τυπολογίες που πρέπει να χρησιμοποιήσουν στο αστυνομικό και δικαστικό ρεπορτάζ, περιγράφοντας εγκληματολογικές υποθέσεις.

Όλα αυτά τα ζητήματα παρουσιάζονται αναλυτικά στο τέταρτο βιβλίο μου Εγχειρίδιο Εγκληματολογίας για τον Αστυνομικό και Δικαστικό Συντάκτη (πρόλογος Καθηγητή Εγκληματολογίας, κ. Γιάννη Πανούση-εκδόσεις Παπαζήση).

Με τη σημερινή μου ανάρτηση θα κάνω τη διαφοροποίηση ανάμεσα στο έγκλημα της παιδοκτονίας και το έγκλημα της ανθρωποκτονίας, προκειμένου οι δημοσιογράφοι να χρησιμοποιούν με ακρίβεια τους όρους και να ενημερώνουν με σαφήνεια το κοινό.

Θα ξεκινήσω αναφέροντας ότι στη διεθνή βιβλιογραφία καταγράφονται τρεις διαφορετικοί όροι: ο όρος “filicide” για να περιγράψει τη δολοφονία του παιδιού -είτε γιου, είτε κόρης- από το γονέα του -πατέρα ή μητέρα. Ο όρος “infanticide” για τη δολοφονία του μωρού (κάτω του ενός έτους) και “neonaticide” για τη δολοφονία του νεογέννητου. Εδώ γίνεται η περαιτέρω διάκριση ανάμεσα σε “maternal” και “paternal” infanticide.

Στην Ελλάδα το έγκλημα της παιδοκτονίας ορίζεται στο άρθρο 303 του ΠΚ, σύμφωνα με το οποίο το έγκλημα της παιδοκτονίας αφορά τη μητέρα (και μόνο τη μητέρα) και πιο συγκεκριμένα “μητέρα που με πρόθεση σκότωσε το παιδί της κατά τον τοκετό ή μετά τον τοκετό, αλλά ενώ εξακολουθούσε ακόμα η διατάραξη του οργανισμού της από τον τοκετό τιμωρείται με κάθειρξη μέχρι δέκα ετών”.

Συνεπώς, διαπιστώνουμε μια σημαντική διαφοροποίηση και ως προς την ποινική μεταχείριση της παιδοκτόνου και του ανθρωποκτόνου. Η μέγιστη ποινή που μπορεί να επιβληθεί στην παιδοκτόνο είναι 10 έτη, ενώ ο/η ανθρωποκτόνος που διέπραξε με πρόθεση έγκλημα μπορεί να τιμωρηθεί ακόμα και με ισόβια κάθειρξη.

Για να είμαι ακόμα πιο συγκεκριμένη, σε μια υπόθεση που έχουμε να κάνουμε με δολοφονία από τη μητέρα του μωρού που μόλις έχει γεννηθεί ή βρίσκεται στους πρώτους μήνες της ζωής του, ο δημοσιογράφος θα μιλήσει για το έγκλημα της παιδοκτονίας και για την παιδοκτόνο. Σε άλλες περιπτώσεις, ο πιο ακριβής όρος είναι “ανθρωποκτόνος” και εάν θέλει να δώσει έμφαση ο δημοσιογράφος στο γεγονός ότι το θύμα είναι ανήλικο μπορεί να αναφέρει “ο/η ανθρωποκτόνος του ανηλίκου”.

Κρίνω σημαντικό να υπάρξει αυτή η διαφοροποίηση και στα λεξικά, καθώς ένα δημοσιογραφικό κείμενο δεν είναι φιλολογικό, επομένως οι όροι πρέπει να χρησιμοποιούνται με πολύ μεγάλη ακρίβεια και να ενημερώνεται το ευρύ κοινό για το πώς ορίζεται και πώς τιμωρείται το κάθε έγκλημα. Ακόμα κι αν ο δημοσιογράφος θέλει να χρησιμοποιήσει τον όρο “παιδοκτόνος” (που κατά την δική μου κρίση είναι προτιμότερο να χρησιμοποιηθεί ο όρος “ανθρωποκτόνος”) πρέπει να κάνει τη σημαντική διαφοροποίηση ανάμεσα στο έγκλημα της παιδοκτονίας και της ανθρωποκτονίας και μια σύντομη αναφορά στο πώς τιμωρείται κάθε έγκλημα.

Κλείνοντας, θα παραπέμψω στο άρθρο της Σίλας Αλεξίου που είχε δημοσιευτεί στην εφημερίδα “ΤΑ ΝΕΑ” στις 29-01-2000 με τίτλο Παιδοκτονία: Ισόβια αυτοτιμωρία με επιεική ποινική ρύθμιση, όπου γίνεται η διάκριση ανάμεσα στην ποινική μεταχείριση των δύο εγκλημάτων -παιδοκτονίας και ανθρωποκτονίας- και αναφέρεται σχετικά “Η μεν χαρακτηρίζεται παιδοκτόνος, η άλλη κοινή δολοφόνος. Και η μία και η άλλη έχει αφαιρέσει τη ζωή του παιδιού της. Ο νόμος, ωστόσο, αντιμετωπίζει ξεχωριστά την κάθε περίπτωση. Για την πρώτη, είναι επιεικής. Για τη δεύτερη, αυστηρός όσο πρέπει. Τι τις κάνει να διαφέρουν; Η ηλικία του θύματος!” (1)

Τις επόμενες μέρες στο postmodern.gr αναλυτικά όλα αυτά τα ζητήματα στο άρθρο που ετοιμάζω.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

1.Μπορείτε να βρείτε το άρθρο της Σ. Αλεξίου και διαδικτυακά εδώ http://www.tanea.gr/news/greece/article/4110623/?iid=2

The following two tabs change content below.
Η Αγγελική Καρδαρά είναι Δρ Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ Παν/μίου Αθηνών – Φιλόλογος. Εργάζεται ως εκπαιδευτικός και είναι Τακτική Επιστημονική Συνεργάτιδα του Κέντρου Μελέτης του Εγκλήματος (ΚΕ.Μ.Ε.). Παράλληλα, οργανώνει σεμιναριακά μαθήματα και δίνει διαλέξεις στο αντικείμενο της εξειδίκευσής της «Έγκλημα και Media». Συνεργάστηκε με το Πανεπιστήμιο Αθηνών στο πλαίσιο των elearning προγραμμάτων, έχοντας αναλάβει τη συγγραφή των εκπαιδευτικών προγραμμάτων: «ΜΜΕ και Εγκληματικότητα: το έγκλημα ως είδηση και ως μήνυμα» & «Αστυνομικό και Δικαστικό Ρεπορτάζ», με Ακαδημαϊκό Υπεύθυνο τον Καθηγητή Εγκληματολογίας κ.Γιάννη Πανούση. Δίδαξε δημοσιογραφία στο Κολλέγιο Επαγγελματικής Δημοσιογραφίας (CPJ Athens/University of Wolverhampton) στο προπτυχιακό και μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών. Από το 2013 έως το 2016 έδινε διαλέξεις στο Τμήμα ΕΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών, με αντικείμενο «Εγκληματολογία & ΜΜΕ». Ασχολείται με την εγκληματολογική έρευνα, την αρθρογραφία και τη συγγραφή.

Comments

comments

Related Posts

Recent Posts